حق تقدم چیست؟ / هر آن چه باید در مورد حق تقدم بدانید | وقایع روز
کد خبر: ۱۰۰۳۷
تاریخ انتشار: چهارشنبه ۱۲ خرداد ۱۴۰۰ - 02 June 2021
افزایش سرمایه چهار روش صرف سهام، تجدید ارزیابی دارایی‌ها، سود انباشته، و آورده نقدی را شامل می‌شود. در روش آورده نقدی سرمایه جدید از طریق سهامدارن به شرکت تزریق می‌شود و اوراقی را به نام حق تقدم سهام به سهامدارن قبلی شرکت ارائه می‌دهند.

حق تقدم

وقایع روز ـ سرویس اقتصادی؛

شرکت‌ها در بازار بورس اوراق بهادار گاهی برای رشد و توسعه شرکت یا گاهی برای اصلاح و پیشرفت، اقدام به افزایش سرمایه خود می‌کنند.

افزایش سرمایه به روش‌های مختلف انجام می‌شود و روش‌ها به دلیل منبع تامین سرمایه با هم تفاوت دارند؛ اما موضوعی که مطرح می‌شود بحث سهام شرکت بعد از افزایش سرمایه است.

وقتی شرکتی افزایش سرمایه دارد بنابراین تعداد سهام‌های آن در بازار نیز بالاتر می‌رود و باید روشی برای فروش این سهام‌های جدید داشته باشد. از طرفی افزایش سرمایه قطعا بر روی قیمت سهام نیز تاثیر می‌گذارد بنابراین لازم است که افزایش سرمایه حتما در مجمع عمومی رای سهامداران را دریافت کند.

افزایش سرمایه چهار روش صرف سهام، تجدید ارزیابی دارایی‌ها، سود انباشته، و آوردi نقدی را شامل می‌شود. در روش آورده نقدی سرمایه جدید از طریق سهامدارن به شرکت تزریق می‌شود بنابراین اوراقی را به نام حق تقدم سهام به سهامدارن قبلی شرکت ارائه می‌دهند.

درواقع سهامدارن به طور معمول انتظار دارند که میزان مالکیت خود را در شرکت حفظ کنند و اگر فرصتی برای افزایش آن وجود داشت نفر اولی باشند که باخبر می‌شود. بنابراین شرکت اولویت خرید سهام جدید را با حق تقدم به سهامدارن پیشین خود می‌دهد و از این طریق سرمایه شرکت را افزایش می‌دهد.

به‌طور مثال تصور کنید که شما در شرکتی سهامدار هستید و ۶۰۰ سهم در این شرکت دارید، شرکت موردنظر تصمیم می‌گیرد که تا ۵۰ درصد افزایش سرمایه به شرکت تزریق کند.

در این حالت اگر افزایش سرمایه رخ دهد اما شما سهامی نخرید میزان مالکیت شما در شرکت به میزان همان افزایش سهم در شرکت کاهش پیدا می‌کند.

بنابراین شرکت به شما حق تقدم خرید ۵۰ درصد از میزان سهامی که داشتید را می‌دهد یعنی اگر قصد خرید دارید ۳۰۰ سهم متعلق به شما است.


بیشتر بخوانید: کدام کارگزاری بهتر است ؟ / روش انتخاب کارگزار بورس


نحوه اعلام حق تقدم سهام

تنها زمانی که افزایش سرمایه از طریق آورده نقدی باشد حق تقدم اعلام می‌شود اما این اعلام نیز روش و بازه زمانی خود را دارد.

به مثال قبلی برگردید اگر افزایش سرمایه در آن شرکت رخ دهد اوراقی با نام گواهی حق تقدم سهام از سوی شرکت برای سهامدار ارسال می‌شود.

در این برگه میزان افزایش سرمایه و میزان حق خرید سهامدار اعلام می‌شود که در مثال قبلی ۳۰۰ سهم بود. این گواهی قطعا بازه زمانی مشخصی دارد و اگر در آن بازه اقدام به خرید نکنید دیگر حقی نسبت به آن حق تقدم ندارید و سهام در بورس اوراق بهادار فروخته می‌شود.

حق تقدم

تبدیل حق تقدم به سهم عادی

حق تقدم شما پس از بازه زمانی حدود سه تا شش ماه تبدیل به یک سهام عادی در بازار بورس اوراق بهادار می‌شود. روند کار به این صورت است که پس از پر کردن گواهی حق تقدم شما ملزم به پرداخت ارزش اسمی هر سهم می‌شوید.

بعد از این مرحله در هر زمانی که افزایش سرمایه شرکت در بازار بورس نیز ثبت شود حق تقدم شما از طریق سیستم تبدیل به سهام عادی می‌شود.

فروش حق تقدم در بورس

وقتی شرکت‌ها گواهی‌ حق تقدم را می‌فرستند گاهی ممکن است سهامداری تمایل به خرید نداشته باشد اما می‌خواهد که از این حق استفاده بکند؛ بنابراین می‌تواند این حق تقدم را در زمان مقرر به فروش برساند.

برای فروش گواهی حق تقدم سهامدار می‌تواند با همان روش فروش سهام عادی یا به‌صورت آنلاین یا از طریق کارگزاری اقدام به فروش کند.

قیمت حق تقدم سهام معمولا به میزان ارزش اسمی، از قیمت سهام عادی در بازار بورس کمتر است. این نوع معامله در بازار بورس به شکل نماد همان شرکت نشان داده می‌شود؛ یعنی یک نماد حق تقدم برای شرکت‌ها تعریف می‌شود و با دیدن آن نماد متوجه فروش حق تقدم سهم می‌شویم.

فقط باید توجه کنیم که این نماد تا مدت زمانی مشخصی حداقل ۶۰ روز باز است و در همین زمان ۲ ماهه باید تصمیم به خرید حق تقدم یا فروش آن در بازار بورس باشد.

حق تقدم و ریسک فروش

موضوعی که در بازار بورس باعث ریسک می‌شود و لازم است که سهامدار بتواند با تحلیل درست از آن عبور کند نوسان بازار است.

میزان دامنه نوسان در بازار بورس اهمیت زیادی دارد که با بالا رفتن عدد آن ریسک معامله نیز بالاتر می‌رود. در حالت عادی بازار و در معاملات سهام عادی دامنه نوسان معمولا حدود ۱۰ درصد پیش‌بینی می‌شود.

اما این دامنه نوسان در معامله حق تقدم افزایش پیدا می‌کند و به عدد ۲۰ درصد نیز می‌رسد بنابراین سهامدار باید آگاه باشد که خرید و فروش حق تقدم در بازار بورس ریسک بالایی دارد.

حق تقدم

حق تقدم استفاده نشده

حق تقدم‌های استفاده نشده همان گواهی‌ها و فرم‌هایی هستند که به دست سهامدار می‌رسد اما سهامدار آن‌ها را پر نمی‌کند؛ از طرفی به هر دلیلی موفق به فروش حق تقدم خود در زمان تعیین‌شده نیز نمی‌شود.

در این موقعیت شرکت وارد عمل می‌شود و این نوع اوراق حق تقدم را به روش حراج، آگهی و می‌فروشد. فروش این نوع اوراق سود مشخصی دارد که شرکت سود را پس از کسر کارمزد فروش به حساب سهامداران واریز می‌کند.

حق تقدم استفاده نشده از نظر قیمتی نیز تقریبا با قیمت روزهای آخر بازه زمانی فروش نماد حق تقدم برابر است. 


بیشتر بخوانید: پیش بینی بازار بورس، سکه و ارز و مسکن در سال 1400


نکات مهم حق تقدم و خرید آن

نکته اول اینکه باید همیشه اطلاعیه‌های مربوط به شرکت خود را در سایت کدال دنبال کنید؛ در واقع شرکت‌ها از نظر قانونی موظف هستند که موارد مربوط به افزایش سرمایه و حق تقدم را در سایت منتشر کنند.

از طرفی تمام شرکت‌ها سایت دارند و اغلب این اطلاعات را در سایت خود نیز منتشر می‌کنند بنابراین همیشه به ‌دنبال اخبار شرکت‌ها باشید تا از فرصت حق تقدم استفاده کنید چراکه اگر زمان آن تمام شود جبران شدنی نیست.

نکته بعدی اینکه به این نوع افزایش سرمایه، افزایش سهم آورده نقدی و مطالبات نیز گفته می‌شود؛ بنابراین اگر سهامداری از شرکت مطالباتی داشته باشد می‌تواند قیمت حق تقدم را با همان مطالبات پرداخت کند.

این موضوع را هم درنظر بگیرید که وقتی حق تقدمی را خریداری می‌کنید معمولا بین قیمت حق تقدم و قیمت سهام فاصله قیمتی زیادی وجود دارد. یعنی شما حق تقدم را معمولا ارزان‌تر از قیمت روز سهام می‌خرید بنابراین اگر دید بلندمدت داشته باشید به جای خرید سهام معمولی حق تقدم می‌خرید و با واریز قیمت اسمی سهم در افزایش سرمایه شرکت می کنید، سپس منتظر می مانید تا افزایش سرمایه روال خود را طی کند و حق تقدم های شما به سهم تبدیل شده و در پرتفویتان قرار بگیرد.

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: