جلسه اول آموزش مبانی موسیقی : مشخصه های صوت از نظر موسیقیایی چیست؟ + ویدیو | وقایع روز
کد خبر: ۱۱۶۴۰
تاریخ انتشار: يکشنبه ۲۹ فروردين ۱۴۰۰ - 18 April 2021
در جلسه گذشته به مشخصه های صوت از نظر فیزیکی پرداخته شد. این جلسه به مشخصه های صوت از نظر موسیقیایی خواهیم پرداخت.

مشخصه های صوت از نظر موسیقیایی چیست

وقایع روز ـ سرویس هنر و ادبیات؛

در جلسه گذشته به مشخصه های صوت از نظر فیزیکی پرداخته شد. این جلسه به مشخصه های صوت از نظر موسیقیایی خواهیم پرداخت.

1- نواک یا پیچ

نَواک، زیرایی (زیر و بمی) یا ارتفاع صوت کیفیتی است ادراکی در مورد صداها که اجازهٔ درجه‌بندی و ترتیب‌دهی آن‌ها، برمبنای زیر و بمی را به ذهن می‌دهد. نَواک به عنوان پدیده‌ای ذهنی معادل با تغییراتی است که در دنیای فیزیکی برای بسامد (فرکانس) صداها رُخ می‌دهد. در زبان عموم از آن به زیر و بَمی یاد شده و در نوشته‌های قدیمی‌تر به آن (ارتفاع) گفته می‌شده است.

معمولاً صدای با فرکانس بیشتر (مانند صدای زنان) را بالا (زیر) و صدای با فرکانس کمتر (مانند صدای مردان) را پایین (بَم) می‌نامند. زیر و بمی صدا رابطه ی نزدیکی با فرکانس دارد اما این به معنای مساوی بودن این دو مفهوم نیست. فرکانس یک مفهوم علمی است که قابل اندازه گیریست در حالی که زیر و بمی ادراک شخصی هر فرد از موج صداست که به طور مستقیم قابل اندازه گیری نیست.

2- دیرند یا کشش صدا

به‌مدت زمانِ شنیده شدنِ یک صوت موسیقایی (ارزش زمانی)، «دیرند» یا «کشش» صدا می‌گویند و با واحد ثانیه (s) اندازه‌گیری می‌شود. مثلاً اگر آرشه ویولن را مدت طولانی روی سیم ویولون بکشیم صدای حاصله البته کشیده‌تر از صدایی است که با کشیدن آرشه به‌مدت کمتر پدید می‌آید.

مقدمه ای بر تئوری موسیقی : مشخصه های صوت از نظر موسیقیایی چیست؟ + ویدیو آموزش

3- شدت یا بلندی صدا

«شدت» صداهای موسیقی ممکن است نسبت به یکدیگر ضعیف‌تر یا قوی‌تر باشند مثلاً اگر مضراب سنتور را یک بار با ملایمت، و بار دیگر به قوت روی سیم ساز ضربه بزنیم، صدای دوم شدیدتر از صدای اولی خواهد بود. شدت یک صوت موسیقایی را با واحد دسی‌بل (db) اندازه‌گیری می‌کنند.

جدول راهنمای شدت صدا در موسیقی
علامت اختصاری ppp pp p mp mf f ff fff sfz Sub.p
به فارسی خیلی خیلی ضعیف خیلی ضعیف ضعیف نیمه ضعیف نیمه قوی قوی خیلی قوی خیلی خیلی قوی شدت ناگهانی ناگهان ضعیف
به ایتالیایی Piano Pianissimo Pianissimo Piano Mezzo Piano Mezzo Forte Forte Fortissimo Forte Fortissimo Sforzando Subito Piano

یکی دیگر از علائم، افزایش و کاهش تدریجی صدا به بالا کرشندو یا به پایین دکرشندو است و به وسیله یک دو لا خطِ افقی که به موازات آن از هم باز یا بسته می‌شوند نشان داده می‌شود.

4- طنین یا رنگ صدا

«طنین» یا «رنگ صدا»، عاملی است که صدای سازهای مختلف را از یکدیگر تفکیک می‌کند. به عنوان مثال می‌توانیم صدای ساز تار را از صدای ساز سه تار یا صدای ساز ویولن را از صدای ساز کمانچه تشخیص دهیم. طنینِ یک ساز به شکلِ جعبهٔ تشدیدِ صدایِ ساز بستگی دارد. دقیقاً همین تفاوت (جنس صدا) را طنین و رنگ می‌گویند.

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: