برنده انتخابات 1400 ؛ یک غافلگیری جدید؟! | وقایع روز
کد خبر: ۱۲۳۵۰
نویسنده: دانیال نعیمی
تاریخ انتشار: يکشنبه ۲۶ ارديبهشت ۱۴۰۰ - 16 May 2021
تاریخچه انتخابات ریاست جمهوری در سه دهه اخیر ایران و پس از پایان دولت‌هایی با عمر هشت سال، شگفتی های بسیاری به همراه داشته است.

برنده انتخابات 1400؛ یک غافلگیری جدید؟!

وقایع روز ـ سرویس سیاسی؛

تاریخچه انتخابات ریاست جمهوری در سه دهه اخیر ایران و پس از پایان دولت‌هایی با عمر هشت سال، شگفتی های بسیاری به همراه داشته است. اتفاقاتی غیر قابل پیش‌بینی که معمولا خارج از تحلیل‌های رایج سیاسیون و تحلیل‌گران سیاسی-اجتماعی بوده‌اند. در تمامی این ادوار افرادی برنده انتخابات بوده‌اند که کمتر شناخته شده و به گونه‌ای پدیده‌هایی نوظهور بودند.

پایان دولت ششم و اتمام دولت سازندگی به ریاست جمهوری مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در سال 1376 شاید آغازی بر این ماجرا بود. در آن دوره جناح راست یا همان روحانیت مبارز، اکثریت کرسی‌های مجلس شورای اسلامی را در اختیار داشتند و چپی ها و به اصطلاح مجمع روحانیون مبارز، با دور شدن از دوران شکوه فعالیت سیاسی خود در سال‌های قبل تر، تقریبا به حاشیه رانده شده بودند. بسیاری از شنیده‌ها حکایت از ناامیدی محض از انتخابات ریاست جمهوری دوره هفتم دارد.

پس از ثبت نام و تأیید صلاحیت کاندیداها، هر دو گروه راست و چپ، نمایندگان رسمی خود در انتخابات را داشتند با این تفاوت در سمت روحانیت مبارز علی اکبر ناطق نوری، چهره‌ای شناخته شده‌تر و از اعضای ارشد جامعه روحانیت مبارز که رئیس وقت مجلس شورای اسلامی در همان دوره بود و در طرف دیگر سید محمد خاتمی وزیر پیشین وزارت ارشاد در دولت پنجم که سه سال سابقه وزارت داشت و در جناح روحانیون مبارز چهره برجسته ای نبود. تمام پیش‌بینی‌ها و معادلات حکایت از برنده شدن ناطق نوری در انتابات داشت و بسیاری از تحلیل‌گران تئوری توطئه!!! نیز انتخابات را فرمایشی و منتخب را از پیش تعیین شده و شخص ناطق نوری می‌دانستند. انتخابات در روز دوم خرداد 1376 برگزار شد و نتیجه‌ای غیر قابل انتظار اتفاق افتاد، کاندیدای مجمع روحانیون مبارز با اختلافی نزدیک به سه برابر، رئیس جمهور منتخب ملت ایران گردید. دولت هفتم به دولت اصلاحات معروف شد و پس از تکرار پیروزی در انتخابات بعدی و این‌بار با نتیجه‌ای تقریبا قابل پیش‌بینی، نزدیک پنج برابر حریف پیروز انتخابات بود.


بیشتر بخوانید:     دوئل در وزارت کشور / کنایه‌های معنادار داوطلبان انتخابات 1400


برنده انتخابات 1400؛ غافلگیری جدید؟!

سال 1384 پایان کار دولت اصلاحات بود و دوباره گمانه‌زنی‌های جدید شروع شده بود. اصلاح طلبان طی هشت سال، جایگاه خود را در میان احزاب تثبیت کرده بودند و وزارت دولت وقت را در اختیار داشتند، جناح راست سنتی انتخابات دوره هفتم را برنده شده بود و بیشتر کرسی‌های مجلس را در اختیار داشت. پیش‌بینی انتخابات سخت بود. گزینه‌های شاخص بسیاری از جمله مرحوم هاشمی رفسنجانی علی لاریجانی و چند تن از بزرگان روحانیون مبارز و جبهه اصلاحات در میان کاندیداها حضور داشتند و نام چند چهره جدید هم به جشم می‌خورد. همه گمانه زنی‌ها حکایت از رقابت تنگاتنگ میان هاشمی رفسنجانی و چهره‌های شاخص اصلاحت داشت و تا پایان شمارش آرا، نتیجه به دست آمده به مخیله بیشتر سیاسیون خطور هم نمی‌کرد، نتیجه غیرمنتظره بود انتخابات به دور دوم رفت، هاشمی رفسنجانی به همراه محمود احمدی نژاد شهردار تهران، باید در دور دوم رقابت می‌کردند. دور دوم نیز نتیجه‌ای غیرقابل باورتر داشت، احمدی نژاد برنده انتخابات بود، فردی که تا قبل از آغاز انتخابات، کمتر کسی در سراسر ایران او را می‌شناخت، کسی که سابقه‌ای در سیاسیت به جز استانداری اردبیل و شهرداری تهران نداشت و بسیاری از تهرانی‌ها نیز پیش از این او را به درستی نمی‌شناختند، با شکست رفسنجانی که یکی از محبوب‌ترین، شناخته‌شده‌ترین و برجسته‌ترین سیاسیون انقلاب بود، راهی پاستور شد. دولت احمدی‌نژاد دوره بعدی انتخابات را نیز با رقابتی پرچالش و جنجالی پیروز شد و تا سال 1392، رئیس جمهور ایران بود.


بیشتر بخوانید: احمدی نژاد ، هاله سبز و آلزایمر جمعی / او از چه چیزی رنج می برد؟


احمدی نژاد در مراسم تنفیذ سال 1384

سال 1392 تقریبا وضعی مشابه ادوار قبلی داشت برخی از چهره‌های مستعد کسب مقام ریاست جمهوری، رد صلاحیت شده بودند و بسیاری از مردم و جوانان، پس از یأس از انتخابات سال 1388، ندای قهر سیاسی و عدم شرکت در انتخابات را سر می‌دادند، رسانه‌های بیگانه نیز بر آتش این سرخوردگی می‌دمیدند. جناح اصول‌گرا که پس از انتخابات سال 1384 جایگاه سیاسی خود را در ایران تثبیت کرده بود با تعدادی داوطلب شاخص و فعال سیاسی سال‌های اخیر خود پای به میدان گذاشته بود.

برنده انتخابات 1400؛ غافلگیری جدید؟!

این‌بار نیز بسیاری نتیجه انتخابات را از پیش تعیین شده و به نفع اصول‌گرایان می‌دانستند هر چند رقیبی جدی مانند حسن روحانی در میدان حضور داشت ولی تقریبا پیروزی آنان درصد بالایی از شانس را دار بود. شور و شوق انتخابات بالاخره دامنه گرفت و میزان مشارکت نسبت به پیش‌بینی‌ها روندی صعودی داشت و در نهایت با امیدهای کم فروغ جماعت سرخورده، به ثمر رسید و حسن روحانی مأمور تشکیل دولت یازدهم گردید. دوره بعدی نیز مانند ادوار قبل، با پیروزی دولت مستقر همراه بود.

برنده انتخابات 1400؛ غافلگیری جدید؟!

امسال اما در سال 1400 انتخابات دوره سیزدهم ریاست جمهوری نقل محافل سیاسی است و گمانه‌زنی‌ها بسیار و بی‌شمارند. برخی نارضایتی مردم از عمل‌کرد اخیر دولت دوازدهم را موجب مشارکت پایین مردم می‌دانند و برخی سخن از حضور حداکثری دارند و در فاصله حدود یک ماهه تا روز رأی‌گیری، هنوز به اصطلاح تنور انتخابات داغ نشده است. هفته‌های اخیر سرشار از خبرهای ضد و نقیض از حضور یا عدم حضور برخی افراد بود. از جبهه اصلاحات نواهایی کم‌تر امیدوارانه به گوش می‌رسد در عوض در گروه مقابل، جبهه اصول‌گرایان، امیدوار و سرشار از انرژی هستند. گزینه‌های دو طرف نیز دائما پس و پیش می‌شوند و رسیدن به اتفاق و اتحاد کمی سخت شده است.

امروز اما افرادی با حضور در وزارت کشور، داوطلب کاندیداتوری شدند که آمدن یا نیامدنشان در هاله‌ای از ابهام بود و بسیاری ثبت‌نام‌شان را موجب داغی میدان رقابت می‌دانستند. افرادی که ظاهرا حضورشان اعضای دو حزب غالب در کشور را برای رسیدن به اجماع، کمک خواهد کرد.

علی لاریجانی، چهره شناخته شده و رئيس سه دوره مجلس شورای اسلامی و به نوعی نماینده گفتمان اعتدال، حجت‌الاسلام سید ابراهیم رئیسی رئیس فعلی قوه قضائیه از طرف اصول‌گرایان، محسن هاشمی رفسنجانی رئیس فعلی شورای شهر تهران به عنوان نماینده حزب کارگزاران سازندگی و اسحاق جهانگیری معاون اول دو دوره اخیر دولت به عنوان نماینده اصلاح طلبان تا زمان نگارش این نوشتار، شاخص‌ترین ثبت‌نامی‌های روز آخر در وزارت کشور هستند. افرادی که حضورشان نوید بالا رفتن احساس مشارکت را دارد.

برنده انتخابات 1400؛ یک غافلگیری جدید؟!

اصول‌گرایان، آمدن رئیسی به عرصه را موجب ایجاد وحدت در میان خرده احزاب تابعه خود دانسته‌ بودند و حضور وی را علاجی بر تنوع کاندیداهای خود که تا به امروز لیست حدودا چهارده نفره را شامل می‌شود، می‌دانند. جناح اصول‌گرا به ویژه پس از انتخابات اخیر مجلس شورای اسلامی، شانس پیروزی خود را در انتخابات بسیار بالا می‌دانند. این امید تا به امروز همراه با بیم و هراس‌هایی نیز همراه بود که یکی از آن‌ها تشتت آرا و تعداد داوطلبان برای انتخابات بود که هراس از چند دستگی و در نهایت توزیع آرا در میان افراد مختلف را به همراه داشت. حالا اما با آمدن رئیسی و به اذعان بزرگان این جناح، احتمالا اجماعی حول محور وی، حاصل شده و پیروزی دست یافتنی‌تر خواهد بود.

برنده انتخابات 1400؛ یک غافلگیری جدید؟!

علی لاریجانی نیز حکایت خاص خود را دارد، وی که در نطق پس از ثبت‌نام امروزش در وزارت کشور ایراد کرد با کنایاتی جناح‌های سیاسی غالب در این روزها را به نوعی تخطئه و سرزنش کرد، امید افرادی به نظر می‌رسد که به دنبال فردی میانه‌رو و معتدل از نظر سیاسی هستند. هر چند اعتدال و میانه‌روی شعار حسن روحانی و دولت وی بود ولی لاریجانی امروز خط سیاسی، فکری و مدیریتی خود را کاملا متفاوت و جدا از دولت مستقر اعلام کرد. در هر صورت سوابق سیاسی لاریجانی حکایت از روحیه میانه‌رو و معتدل به معنای واقعی وی دارد. دوران ریاست وی در مجلس و خونسردی و مدیریت مبتنی بر آرامش وی، در خاطر همگان هست. با این اوصاف لاریجانی یکی از شانس‌های جدی برای پیروزی در انتخابات است.

برنده انتخابات 1400؛ یک غافلگیری جدید؟!

آمدن محسن هاشمی و اسحاق جهانگیری نیز کمی تکلیف آرایش سیاسی جناح اصلاح‌طلب را آشکار می‌سازد. آنان که تقریبا بوی ناامیدی از یافتن گزینه اصلاح طلب خالص‌تر از اردوگاهشان به مشام می‌رسد، امروز با ثبت‌نام این دو تن، به انتخاب فرد مطلوب خود نزدیک‌تر شده و امیدها برایشان زنده شد. این جناح نیز که تا به امروز حدود هشت نفر ثبت‌نامی داشتند ظاهرا به اجماع نزدیک می‌شوند. البته می‌توان به اسامی این دو نفر نام مسعود پزشکیان را نیز افزود که گزینه‌ای مناسب برای جبهه اصلاحات به شمار می‌رود.

برنده انتخابات 1400؛ یک غافلگیری جدید؟!

با توجه به تمامی این فهرست‌ها باید دید که روند انتخابات به کدام سو می‌رود و قرعه به نام کدامیک از این افراد در خواهد آمد. اما هر چه هست، گویی تنور انتخابات نزدیک به داغ شدن است و آرایش اسامی، نوید ایجاد تب و تاب و چالش‌های انتخاباتی را در روزهای پیش رو می‌دهد.

نکته اصلی و قابل توجه در این میان اما، هم‌چنان این است که تجربه تاریخی انتخابات ریاست جمهوری پس از فعالیت دو دوره‌ای یک رئیس‌جمهور واحد، حکایت از غافل‌گیری و نتایج غیر قابل تصور دارد پس نه امیدواری بسیار اصول‌گرایان و نه ناامیدی اصلاح‌طلبان و نه حتی انتخاب رئیس جمهور از یکی از این دو حزب، مسأله قابل اعتماد و اتکایی نیست. به این تجربه غافل‌گیری، اضافه کنید برخی حقایق تجربی این ادوار را از جمله این‌که در تاریخ انتخابات ریاست جمهوری در ایران، تا به حال کسی که یکبار کاندیدا شده و رأی نیاورده است دیگر هیچ‌گاه و در کاندیداتوری‌های بعدی نیز رأی نیاورده است؛ پس از دو دوره که دولت در اختیار گروهی خاص بوده، قدرت به جناح دیگری منتقل شده که تقریبا گفتمان و جناح سیاسی جدیدی را شکل داده است. پس باید تا پایان خرداد ماه منتظر بود تا نتیجه رأی‌گیری از این ملت غیرقابل پیش‌بینی مشخص شود؛ شاید غافل‌گیری جدیدی در راه است.....

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
برچسب منتخب