رنج و مرارت‌های دوچندان دینداران در جریانات اخیر! | وقایع روز
کد خبر: ۳۶۱۵۷
تاریخ انتشار: دوشنبه ۲۸ شهريور ۱۴۰۱ - 19 September 2022
یادداشت وارده؛
دینداران هم باید عزادار مخدوش‌شدن برخی مسلمات دینی‌شان و هم سوگوارِ عملکرد مجریان دین‌نشان باشند.

رنج و مرارت‌هایی دوچندان دینداران در جریانات اخیر!

وقایع روز ـ سرویس اجتماعی؛

جان‌باختنِ مهسا امینی، چه براثر سهل‌انگاری یا تقصیر صورت گرفته باشد یا به‌صورت اتفاقی و تصادفی، درهرحال طی فرآیند و در موقعیتی صورت گرفته که با عنوان مشیرِ "گشت ارشاد" از آن تعبیر می‌گردد، بنابر این، طبیعی است که نگاه‌ها و ازجمله انتقاد‌ها معطوف به این پدیده و زیرساخت‌های نظریِ آن بشود.

پیش از هرگونه قلم‌زدن و نظریه‌پرداختن، به‌جا و رواست که تسلیت‌گوی این مصیبت جانکاه به خانواده‌ی محترمِ این عزیزِ ازدست‌رفته و به همه‌ی هموطنانِ کرد باشیم که یکبارِ دیگر شاهد خراشی جدید بر صورت زخم‌خورده‌شان شده‌اند!
این رنجی است که هم بر خویشان و هم‌تبار‌های این عزیز و هم بر همه‌ی ملت ایران از هر کیش و تباری رفته است. اما شاید رنجِ بیش‌تر و سهمگین‌تر را متدینان به دوش می‌کشند، متدینانی که هم دردِ دین دارند، هم چشمانی باز و نگران به جهان و انسان.

متدینی که دینداری‌اش از روی دغدغه است، ازسویی، شاهد هتک مسلماتِ اسلامی مانند حجاب و حریم‌های زن و مرد است (و البته می‌داند که مسلمات و محرمات به حجاب محدود نمی‌شود، اما این یکی پیش چشمِ او و خانواده‌ی او و تهدیدکننده‌ی صیانتِ اخلاقیِ جامعه و حتی خودِ فرد و حریمِ اوست) و ازدیگرسو، شاهد ناکارآمدی‌های نظام سیاسی و فرهنگیِ کشورش است که به‌نام دین شکل گرفته و با همین نام و نشان، درپی اجرای این حکم الهی که قالب قانونی هم یافته، برآمده است، اما هرچه جلوتر رفته، ناکارآمدتر جلوه کرده است.

دینداران هم باید عزادار مخدوش‌شدن برخی مسلمات دینی‌شان و هم سوگوارِ عملکردِ مجریانِ (و به آن بیفزایید: تریبون‌داران، خطیبان، ذاکران، نهاد‌های فرهنگی و آموزشی و...) دین‌نشان باشند، چرا که آنان با رفتارشان موجبات آفاتی را فراهم می‌کنند که عبارتند از:

۱. چهره‌ای خشونت‌بار از دینی ارائه می‌کنند که پایه و داعیه‌اش ابتنای دین و احکام شریعت بر انتخابگریِ افراد و نفیِ اکراه و تحمیل است؛

۲. با فروگذاشتنِ بسیاری از دیگر مسلمات دینی مانند همه‌ی قوانینی مرتبط با عدالت در همه‌ی ابعاد اقتصادی، اجتماعی و سیاسی‌اش، یا هرآنچه مربوط به عملکرد حاکمان و دستگاه‌های رسمی و قانونی می‌شود، به این پرسش و بلکه شائبه دامن می‌زنند که چرا در اولویت‌گذاری‌ها، تصمیم‌گیران و کارگزاران به ترجیح این آموزه‌ی دینی (حجاب) بر دیگر آموزه‌ها رسیده‌اند؟! چرا آن وعده‌ی رئیس‌جمهور، ناظر به گشت ارشاد برای مسئولان، جامه‌ی عمل نمی‌پوشد؟ چرا حذف یا اصلاح سرنخ‌ها و سرچشمه‌های انواع مختلف فساد اقتصادی و اداری که حتما شناسایی شده‌اند، در اولویت قرار نمی‌گیرد؟ چرا با الکترونیک‌شدن همه‌ی فرآیند‌های اداری، شفافیت را پیاده نمی‌کنند؟ چرا "سوت‌زنی" برای فرار‌های مالیاتی فعال می‌شود، اما افشاگرانِ فساد‌های اقتصادی و غیراقتصادیِ مسئولان با انواع مجازات‌ها و محدودیت‌ها روبه‌رو می‌شوند؟! و امور دیگری از این سنخ؟

۳. اصلاح و آفت‌زداییِ نظام تربیتی-آموزشی چه در نظام آموزش رسمی و چه در نهاد‌های دینیِ حوزه و روحانیت که پایه و اساس تربیت نسل‌های مختلف هستند در دستور کار قرار نمی‌گیرند. نظام و جامعه‌ای که از بی‌حجابی یا سست‌دینیِ نسل جوانش می‌نالد، چرا عیب کار خود را در نظام‌های آموزشی و تربیتی‌اش که اینان همه محصول آن هستند، نمی‌جوید؟ چرا این نظام‌ها نتوانسته‌اند معرفت و مصونیت لازم را به این نسل‌ها منتقل کنند تا دربرابر نگرش‌ها و گرایش‌های درونی و بیرونیِ ناسازگار با دین‌داری، مقاومت کنند؟

اگر به این نتیجه رسیده‌اند که همه‌ی توش و توان خود را صرف کرده‌اند، ولی نتیجه نگرفته‌اند، پس شاید تصمیم درست این باشد که بیش از این، در این مقوله‌ها دخالت نکنند و مردم را در نوع تعاملشان با دین آزاد بگذارند و فقط وظیفه‌ی تبلیغ دین را عهده‌دار شوند و اجرا و تطبیق دین را به خودِ مردم و پسندِ آن‌ها واگذار کنند و اگر در آن مراحل تمهیدی و زیرساختی، کوتاهی کرده‌اند، راه علاج را در همان سرچشمه‌ها، بجویند و بپویند، نه در مظهر‌ها و نمودها. حتما این را هم خواهیم یافت که با وجود این‌همه مشکلات اقتصادی و بحران‌های اجتماعی، مجالی برای تثبیت نظام تعلیمی و تربیتیِ دینی وجود ندارد. با وجود این استدلال، در مرحله‌ی بروز و ظهور دین‌گریزی هم باید اولویت را به معیشتِ جامعه داد، نه به جلوه‌های دین‌داری.

با احترام به همه‌ی کسانی که در مسئله‌ی تعامل با دین و احکام دینی، به گونه‌ای دیگر می‌اندیشند یا عمل می‌کنند، می‌خواستم این رنج و نگرانیِ دوچندان دین‌دارانِ جدی را بازتاب، و نشان دهم که آن‌ها از طرفی در میانه‌ی ضرورت اجرای احکام دینی (و حفظ وجهه‌ی جامعه‌ی اسلامی) و از طرف دیگر، ناکارامدی‌ها و پیامد‌های نامطلوبِ آنچه تحت عنوان گشت ارشاد یا امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر، صورت می‌گیرد، گرفتار آمده و در معرضِ رنج و مرارت‌هایی چندجانبه قرار گرفته‌اند: نه می‌توانند به وضع موجودِ دین‌ورزی تن بدهند و نه با روش جاری دین‌گستریِ حاکمیت سیاسی و دینی، کنار بیایند.

آرزوی بسیاری از این متدینین آن است که:

۱. ای‌کاش به دلیل وجود عنوان دین بر نوع حکومت، این‌همه مسئولیت بر دوش آن‌ها و بر گرده‌ی دینِ آن‌ها قرار نمی‌گرفت!

۲. ای‌کاش، حکومت دینی، پرچم و داعیه‌ی اجرای کاملِ احکام دینی و ایجاد بهشت زمینی (دست‌کم، در عصر غیبتِ معصوم) را بر فراز نمی‌کرد!

۳. ای‌کاش حاکمیت دینی هم‌زمان خود را در چند جبهه‌ی داخلی و خارجی، و در چند عرصه‌ی اقتصادی، سیاسی و فرهنگی درگیر نمی‌کرد و تا از عهده‌ی رفاه و اجرای عدالت و امنیت برنیامده، سودای دینی‌کردن رفتار شهروندان را در سر نمی‌پروراند!

۴. ای‌کاش، در امرِ دین‌گستری، بهترین نخبگانش را برمی‌گزید و با بهترین روش‌ها و سنجیده‌ترین رفتارها، این وظیفه را انجام داده و هرجا کوچک‌ترین خطا و لغزشی رخ می‌داد، صادقانه و پیش‌دستانه، مردم را در جریان می‌گذاشت، از آن‌ها عذرخواهی می‌کرد و با خاطیان برخورد می‌کرد!

۵. ای‌کاش، انواع اصلاح‌ها را از حاکمان و کارگزاران و از خانواده‌های ایشان شروع می‌کرد و در «عمل» مردم را به پاکی و پاکدامنی فرامی‌خواند، آنگاه با زبان نصیحت (و در مواجهه با نقض‌کنندگانِ سازمانی و تشکیلاتی، با زبان قانون و اِعمال آن) سراغ مردم می‌رفت!

و ده‌ها ای‌کاش دیگر...!

نویسنده: حجت‌الاسلام دکتر حمیدرضا شریعتمداری/ استاد فلسفه و عضو هیأت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب

نظرات کاربران
ایرانی
Iran (Islamic Republic of)
۲۸ شهريور ۱۴۰۱ - ۱۳:۱۸
...وایکاش ابتداچارچوبهامشخص میشدتاهرکه ازآنها تخطی کرد،مجازات شود. درموردحجاب، وقتی الگویی برای پوشش دراجتماع تعیین نشده ازکجابدانیم چه ممنوع است وچه مجاز؟ چرادرمواردی ارایش وبعضی پوششهامجازاست وگاه نه؟وایکاش همه سختگیریهاازادارات وسازمانهای دولتی شروع میشد.
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۲۸ شهريور ۱۴۰۱ - ۱۷:۰۵
وای کاش....و ای کاش...هر رفتار غلط..هر حرف نا مربوط رو...به اسم دین ترویچ ندن..و.ی سوال.اگه گشت ارشاد.کارش درسته..وارشاد مردمه..پس چرا.روز به روز بر بی حجابها و بد حجابها اضافه میشه..و هزاران چرای دیگه...چرا جونا از دین فرایین..پس این سوال ها رو باید از خودمون بپرسیم..من مقصرم که جونا..به این وضع افتادن..ما درست ارشادشون نکردیم..به اونا بها ندادیم..وگرنه جونا ضمیر پاک...دارن..اگه از راه درستش..بریم قطقا پذیرای حق خواهند بود.
اعظم
Iran (Islamic Republic of)
۲۹ شهريور ۱۴۰۱ - ۲۲:۰۰
لا اکراه فی الدین
قد تبین الرشد من الغی
فقط اول خودتون آگاه بشید.. بعد بهش عمل کنید وبعد آگاه کنید... خداوند هم بیشتر از این انتظار نداره و نخواسته... از خودتون شروع کنید... آب را از سرچشمه پاک کنید...
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۳۱ شهريور ۱۴۰۱ - ۱۵:۳۶
اصل دین پخش ثروت بیت المال بین مردم هست مگر روحانیت به اصل دین عمل میکند انها ... هستن ودین را قبول ندارند وگرنه ثروت بیت مال را بین مردم تقسیم میکردن
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۱ مهر ۱۴۰۱ - ۲۲:۰۴
چرامسئولین نمیان داخل ملت وببینندمشکلاتشون چیه حلش کنندتاکی ملت روروبروی هم ببینیددرحالیکه دارندخون یکدیگرومیرزندنه نیروانتظامی رچه مسئولان هست ونه ملت وگرنه راحت وبدون خونریزی میتونندهمه چیودرست امامتاسفانه خودشون نشستندفقط حکم نابودی میدن کاش بچه های خودشون بودندتودوطرف
محمود
Iran (Islamic Republic of)
۰۳ مهر ۱۴۰۱ - ۱۴:۵۸
ای کاش یه گشتی هم داشتند بابت توضیح عادلانه یارانه ها بسته های معیشتی وکارتهای امداد ولایت وافراد زیر پوشش های کمیته. یارانه مارا چندساله بی‌دلیل قطع کردند خیلی هستند که وضع مالی ازمابهتری دارند ویارانه وبسته و..... زیر پوشش کمیته هم هستد. دراین زمینه هم اصلا نظارت نیست وباند بازی شده باعث نارضایتی خیلی از مردم شده
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: