سیزده مرداد در تاریخ | وقایع روز
کد خبر: ۳۶۵۵
نویسنده: محمد همتی
تاریخ انتشار: دوشنبه ۱۳ مرداد ۱۳۹۹ - 03 August 2020
افتتاح فرودگاه مهرآباد و اعتراض ایران به نام جعلی خلیج عربی
13 مرداد ماه خورشیدی، مصادف با 3 آگوست میلادی: آنچه در تاریخ اتفاق افتاد.
  • ۱۳ مرداد ۱۲۹۴ خورشیدی: تشکیل پلیس جنوب توسط بریتانیا در جنوب ایران

    در سال ۱۹۱۵ میلادی، دولت بریتانیا و روسیه‌ی تزاری در قراردادی سری (که مفاد آن بعد از انقلاب اکتبر افشا شد)، ایران را به ۳ منطقه‌ی شمال (برای روسیه)، جنوب (برای بریتانیا) و بی طرف (دولت مرکزی ایران) تقسیم کردند. بر اساس این قرارداد، روسیه حق داشت که در منطقه نفوذ خویش یک عده قوای ایرانی موسوم به قزاق تحت‌نظارت و فرماندهی افسران روسی تشکیل داده و به‌نام قیم دولت ایران از قوای مزبور به هر ترتیبی که صلاح بداند استفاده نماید و مخارج آن را نیز جزو قروض دولت ایران منظور دارد.

    در جنوب نیز که به بریتانیا رسیده بود، این دولت حق داشت تا به هر روشی که خود صلاح بداند، اعمال قدرت کند. به دنبال آن، در ۱۳ مرداد ۱۲۹۴، دولت بریتانیا نیرویی موسوم به پلیس جنوب را تشکل داد.  عدهٔ نفرات این نیرو در حدود ۵۶۰۰ نفر بود که از سربازان مستعمرات آسیایی بریتانیا و عده‌ای سرباز ایرانی تأمین شده بود. فرمانده این نیرو ژنرال سِر پرسی سایکس بود. برای کسانی که در برابر پلیس جنوب ایستادگی کنند کیفر سخت تعیین شده بود با این حال بار‌ها مردم در برابر آنان ایستادگی کردند؛ برای نمونه مردمان کازرون پلیس جنوب را بیرون راندند، ولی سرانجام ددمنشانه به دست پلیس جنوب سرکوب شدند. به دنبال اعتراضات و مقاومت گسترده‌ی مردم ایران و نیز خروج روسیه از شمال به دنبال انقلاب ۱۹۱۷، این نیرو در ۱۹۲۱ منحل شد.

    سیزدهم مرداد در تاریخ

    ۱۳ مرداد ۱۳۱۷ خورشیدی: افتتاح فرودگاه مهرآباد

    ۸۲ سال پیش در چنین روزی، تهران صاحب فرودگاه بین المللی شد. منطقه‌ی مهرآباد که در گذشته روستای حسن آباد نامیده می‌شد، یکی از املاک حاجی میرزا آغاسی، صدراعظم محمدشاه قاجار بود. بعد‌ها مهریه‌ی عصمت‌الدوله، دختر ناصرالدین شاه شد و به این سبب، این منطقه نام مهرآباد گرفت. با سقوط سلسله‌ی قاجاریه، تملک نوادگان این خاندان بر روستای مهرآباد سلب شد. در دوران رضا شاه، اولین سریِ هواپیما توسط شرکتی آلمانی به نام یونکرس (Junkers) وارد ایران شد. در آن زمان تهران هنوز فرودگاه رسمی نداشت و پرواز‌ها از میدان مشق (محل وزارت خارجه‌ی کنونی) انجام می‌شد، تا آن که سر انجام در ۱۳ مرداد ۱۳۱۷، فرودگاه مهرآباد به صورت رسمی افتتاح شد.
 
سیزدهم مرداد در تاریخ


۱۳ مرداد ۱۳۳۷: اعتراض رسمی دولت ایران به تحریف نام خلیج فارس

خلیج فارس و مترادف‌های آن در سایر زبان‌ها، اصیل‌ترین نامی است بر جای مانده از کهن‌ترین منابع، که از سده‌های پیش از میلاد به‌طور مستمر در همه زبان‌ها و ادبیات جهانی استفاده شده‌است و با نام خلیج پارس،  فارس،  ایران معادل‌های آن در سایر زبان‌ها به کار رفته است.

با این حال، ظهور و گسترش اندیشه‌های پان عربی در دهه‌ی ۶۰ میلادی و نیز حمایت‌های دولت بریتانیا، سبب شد تا اتحادیه‌ی کشور‌های عرب در طی بخشنامه‌ای، از نام جعلی خلیج ع‌ر‌ب‌ی استفاده کند. اولین رهبر عربی که از این نام استفاده کرد، عبدالکریم قاسم، نخست وزیر عراق بود که در  روز ۲۳ تیر ۱۳۳۷ در کودتای ضدسلطنتی عراق به قدرت رسید. دولت ایران در روز ۱۳ مرداد سال ۱۳۳۷ به دلیل تغییر نام خلیج فارس به نام جعلی خلیج ع‌رب‌ی از سوی عراق و برخی دیگر از کشور‌های عربی و انگلیس اعتراض خود را به دولت جدید عراق اعلام کرد. از آن پس گمرک و پست ایران از قبول محموله‌هایی که به جای خلیج فارس نام خلیج عربی بر روی آن نوشته شده بود، خودداری کرد.

سیزدهم مرداد در تاریخ
 

۱۳ مرداد ۱۳۶۲: شهادت سردار علیرضا موحد دانش

علیرضا موحد دانش نخستین فرزند خانواده «موحد» در سال ۱۳۳۷ در تهران به دنیا آمد. وی پس از اخذ دیپلم در سال ۱۳۵۵ وارد دانشگاه تبریز شد و در رشته مهندسی برق تحصیل کرد. او در کمیته انقلاب، اولین فعالیت‌هایش را در ایران اسلامی آغاز کرد و پس از آن در سال ۱۳۵۸ به سپاه پاسداران پیوست و حراست از بیت حضرت امام خمینی را به عهده گرفت.

حوادث کردستان و «عملیات بازی دراز» به عنوان آغاز سفر بی‌پایان علیرضا به صحنه پیکار با دشمنان اسلام و ایران بود. در «عملیات بازی دراز» که به عنوان جانشین عملیات حضور داشت، دستش را به پیشگاه حق تقدیم کرد و پس از شرکت در عملیات‌های «فتح‌المبین» و «بیت‌المقدس» به عنوان فرمانده «گردان حبیب‌بن مظاهر» به لبنان سفر کرد و مدتی را در آنجا همپای برادران مسلمان به مبارزه با صهیونیست‌ها پرداخت.

سرانجام سردار علیرضا موحد دانش در «عملیات والفجر۲» و در حالی که فرماندهی «تیپ ۱۰ سیدالشهدا» را برعهده داشت، در سیزدهم مرداد سال ۱۳۶۲ به شهادت رسید.

سیزدهم مرداد در تاریخ

۲ آگوست ۱۹۱۶: غرق شدن رزمناو لئوناردو داوینچی

رزمناو لئوناردو داوینچی، کشتی جنگی بزرگی بود که توسط نیروی دریایی ایتالیا در ابتدای دهه‌ی ۱۹۱۰ میلادی ساخته شد و به نام نقاش و مخترع بزرگ ایتالیایی، لئوناردو داوینچی نامیده شد. این رزمناو قرار بود تا در جنگ جهانی اول، نقش مهمی در جنگ دریایی ایتالیا علیه امپراتوری اتریش – مجارستان ایفا کند. با این حال، در اولین ماموریتش در سال ۱۹۱۶، بر اثر انفجار انبار مهمات، پیش از انجام هرگونه اقدام نظامی غرق شد و ۲۴۸ ملوان و سرباز ایتالیایی کشته شدند. با گذشت بیش از ۱۰۰ سال از این واقعه، هنوز هم علت انفجار انبار مهمات این کشتی کشف نشده است.
 
سیزدهم مرداد در تاریخ
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: