چه کسانی وقایع کربلا را گزارش کردند؟ / بخش اول | وقایع روز
کد خبر: ۴۷۱۵
تاریخ انتشار: دوشنبه ۱۴ مهر ۱۳۹۹ - 05 October 2020
این مطلب، بخشی از برنامه‌ای گفت‌وگو محور با نام «تن‌های تنها» است که در آن به زندگی افرادی می‌پردازد که کارشان به گونه‌ای متفاوت با محرم و امام حسین (ع) گره خورده است. کارشناس مذهبی این برنامه میزبان محمدحسین رجبی دوانی مورخ و پژوهشگر تاریخ اسلام بوده است.

 

چه کسانی وقایع کربلا را گزارش کردند؟ / بخش اول

در سال‌های ۶۰ و ۶۱ هجری قمری رسانه در دست چه کسی بود؟

مهم‌ترین رسانه در آن زمان منبر بود. مسجد در اختیار حکومت بود و مسجد جامع هر شهر در اختیار فرمانروای آن شهر؛ اما اطلاعات در کوچه و بازار هم رد و بدل می‌شدند.

اگر منظور شما این باشد که چگونه اطلاعات مرتبط با واقعه عاشورا به دست ما رسیده است، باید بگویم امام حسین (ع) حرکت خود را از مدینه آغاز کردند. سپس به مکه آمدند و ۴ ماه و ۴، ۵ روز در مکه بودند. ایشان سپس به سمت کوفه حرکت کردند و در کربلا فرود آمدند.

این اطلاعات از چند طریق به دست ما رسیده‌اند؛ امام سجاد (ع) که خود در عرصه حضور داشتند و پا به پای پدر فضا را درک کردند، واقعه کربلا را از نزدیک دیدند و بخشی از آنچه که ما درباره واقعه عاشورا می‌دانیم، به نقل از ایشان است.

برخی از وقایع هم به نقل از حمید بن مسلم عضدی است که به اصطلاح امروز خبرنگار بوده و از طرف دستگاه حکومت کوفه وظیفه داشته است، صحنه‌های مختلفی را که در جنگ کربلا می‌بیند، ثبت و ضبط کند. او در واقع رسانه حکومت بود. برخی از وقایع کربلا هم از طریق عاملان فاجعه کربلا به دست ما رسیده است. آن‌ها تصور نمی‌کردند که روزی فردی به نام مختار بن ابوعبید ثقفی به خونخواهی امام حسین (ع) قیام کند. بنابراین با آب و تاب تعریف می‌کردند که در جریان واقعه عاشورا چه کار‌هایی را انجام داده‌اند.

ضحاک‌بن عبدالله مشرقی در بین راه به امام حسین (ع) پیوست، اما شرط کرد که تا زمانی همراه امام سوم شیعیان باشد که بودنش فایده‌ای داشته باشد. این شخص هم شاهد برخی از حوادث میان راه بوده و آن‌ها را نقل کرده است.

ضحاک در روز عاشورا نیز با دشمن جنگید، اما در عصر عاشورا زمانی که متوجه شد امام حسین (ع) یکه و تنها مانده است، شرط خود را به امام سوم شیعیان یادآوری کرد و گفت با اسبی که در خیمه آماده کرده‌ام، می‌گریزم! امام حسین (ع) به او اجازه داد که از مهلکه بگریزد بنابراین بخشی از وقایع عاشورا نیز به نقل از ضحاک‌بن عبدالله مشرقی به دست ما رسیده است.

عقبه بن سمعان غلام حضرت رباب هم یکی دیگر از راویان واقعه عاشورا بود. این شخص در روز عاشورا همراه امام سوم شیعیان بود و با دشمن جنگید، سپس اسیر شد و به عمر سعد که قصد کشتنش را داشت، گفت: من غلام بودم و چون غلام و برده از خودش اختیاری نداشت و باید تابع اربابش می‌بود، آزاد شد.

چه کسانی وقایع کربلا را گزارش کردند؟ / بخش اول

منقلب شدن افرادی از سپاه یزید و عمر سعد بعد از خطبه های تاریخی حضرت زینب (س) تا چه حد صحیح است؟

در نقل‌های معتبر تاریخی داریم، وقتی اسرای اهل بیت (ع) را در روز ۱۲ محرم وارد کوفه کردند، مردم برای تماشا آمده بودند. بسیاری از آن‌ها در ابتدا نمی‌دانستند چه اتفاقی افتاده است؛ یعنی اطلاع نداشتند که کار به جایی رسیده است که فرزند رسول خدا را کشته‌اند و اهل بیت ایشان را به اسارت آورده‌اند. البته این افراد از رفتن لشکر از کوفه خبر داشتند، اما تا آن زمان سابقه نداشت که مسلمان به اسارت و در بند شهر به شهر حرکت کند و چنین فاجعه‌ای با خاندان پیامبر خدا اتفاق افتاد.

مردم با دیدن اسیران اهل بیت (ع) هاج و واج شدند و به شدت به هم ریختند؛ لذا گریه کردند. حضرت زینب (س) نیز با خطابه بسیار آتشین و تکان‌دهنده‌ای که راوی می‌گوید گویی امیر‌المؤمنین (ع) بود که بر منبر کوفه خطبه می‌خواند، عمق فاجعه‌ای را که مردم کوفه مرتکب شدند، بازگو کرد. مردم کوفه هم با شنیدن خطبه بر روی خود می‌زدند و می‌گفتند خودمان با دستمان، خودمان را هلاک کردیم و متوجه نشدیم.

در این فضا امام سجاد (ع) توانست خطابه‌ای را بیان کند و مردم با شنیدن این خطابه چنان به هم ریختند و منقلب شدند که گفتند‌ ای فرزند رسول خدا ما حاضریم تو را یاری کنیم و با دشمنانت بجنگیم. این اتفاق زمانی افتاد که لشکر جنایتکار حاضر در کربلا اسرا را به کوفه آوردند.

در این زمان حضرت سجاد (ع) رو به مردم کوفه کرد و فرمود: ما چشم به یاری شما نداریم و همانقدر که بر ضدمان نباشید، برایمان کافی است.

منبع: باشگاه خبرنگاران جوان

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
برچسب منتخب