روابط ایران و آذربایجان پس از جنگ قره باغ
کد خبر: ۶۰۹۱
نویسنده: پوریا فروتن
تاریخ انتشار: يکشنبه ۲۵ آبان ۱۳۹۹ - 15 November 2020
با وجود فراز و نشیب ها در روابط ایران و جمهوری آذربایجان پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و جنگ اول قره‌باغ، روابط بین دو کشور در سالهای اخیر وارد مرحله جدیدی شده است. در این مقاله ببنید پس از جنگ دوم قره باغ این رابطه به کجا خواهد رسید.

روابط ایران و آذربایجان پس از جنگ قره باغ

وقایع روز - روابط رسمی دیپلماتیک بین جمهوری آذربایجان و جمهوری اسلامی ایران پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی برقرار شد. ایران و آذربایجان، تا حدود زیادی، از تاریخ، دین، ​​قومیت و فرهنگ یکسانی برخوردار هستند. قلمرو منطقه ای که اکنون جمهوری آذربایجان نامیده می شود در نیمه اول قرن نوزدهم از طریق جنگ با روسیه از ایران جدا شد. در ناحیه شمال رودخانه ارس، قلمرو ایران قلمداد میشده است. علاوه بر این، ایران و آذربایجان تنها ملت های شیعه در جهان هستند که اکثریت قریب به اتفاق مردم آنها مسلمان شیعه میباشند.

ایران و آذربایجان به ترتیب دارای بالاترین و دومین درصد جمعیت شیعه در جهان هستند ریشه تشیع هر دو ملت دقیقاً از یک زمان تاریخی بوجود آمده است. این در حالی است که اکثریت جمعیت همسایگان آنها عمدتا مسیحی یا مسلمان سنی هستند. با این وجود، علی رغم این نزدیکی، روابط بین دو کشور به دلیل خصومت های تاریخی متشنج است.
در سال 1918، دولت موساوات به دلایل سیاسی نام "آذربایجان" را برای جمهوری دموکراتیک تازه تأسیس آذربایجان به تصویب رساند. با انحلال اتحاد جماهیر شوروی در سال 1991، در روابط بین ایران و آذربایجان به اقول گرایید و تا سال 2012 ادامه داشت و عمدتا به دلیل مسائل مربوط به درگیری های باغ آذربایجان با ارمنستان بوده است.
ایران به جای اینکه از آذربایجان پشتیبانی بکند، از ارمنستان پشتیبانی کرد، این کار موجب خشم جمهوری آذربایجان شد. با این حال، به تازگی از سال 2013 تا 2014، روابط آذربایجان و ایران به طور قابل توجهی بهبود یافته است.
روابط ایران و آذربایجان پس از جنگ قره باغ
در ماه مه 2015 ، سفیر ایران در جمهوری آذربایجان اعلام کرد که جمهوری اسلامی قره باغ را به رسمیت نمی شناسد و از آن زمان به بعد این بیانات موجب تقویت روابط آذربایجان و ایران شده است. با این حال ، از زمان روی کار آمدن دونالد ترامپ در ایالات متحده، این پیشرفت ها کاهش داشته است.
ایران و آذربایجان از سال 1918 روابط دیپلماتیک داشته اند. ایران استقلال آذربایجان را در سال 1991 به رسمیت شناخت و روابط دیپلماتیک بین دو کشور در سال 1992 برقرار شد. ایران دارای یک سفارت در باکو و یک سرکنسولگری در شهر نخجوان است. آذربایجان نیز دارای سفارت در تهران و یک سرکنسولگری در تبریز است. هر دو کشور عضو سازمان همکاری اقتصادی (ECO) و سازمان همکاری اسلامی (OIC) هستند.
روابط آذربایجان و ایران ریشه تاریخی عمیقی دارد. این مردم قرن ها در کنار یکدیگر زندگی مسالمت آمیزی داشته اند. ملتهای ایران و آذربایجان به جهان اسلام تعلق دارند. روابط فرهنگی بین این دو کشور در طول تاریخ آنها را با یکدیگر متحد کرده است. روابط آذربایجان و ایران در طی سالهای 2003 تا 2018 چندین مرحله را طی کرده است که فراز و نشیب هایی را داشته است. با این حال، از سال 2013، صفحه جدیدی در روابط بین دو کشور گشوده شده است و روابط آذربایجان و ایران وارد مرحله جدید، پویا و امیدوار کننده ای شده است.

کوریدور ایران و آذربایجان

 مشارکت جمهوری آذربایجان و ایران در پروژه کریدور حمل و نقل بین المللی شمال به جنوب، و همکاری های سه جانبه بین آذربایجان، ایران و روسیه و همچنین بین آذربایجان، ایران و ترکیه این دو کشور را بیش از پیش به یکدیگر نزدیک کرده است، روابط نزدیک نخبگان سیاسی کشور ما با جمهوری اذربایجان و همچنین جلسات مکرر نمایندگان این دو کشور موجب شده است که روابط ما در منطقه بهبود یافته باشد.

کریدور حمل و نقل "شمال به جنوب" نقشی فزاینده در نزدیکی روابط روسیه، آذربایجان و ایران داشته است که به حفظ صلح و امنیت در منطقه کمک کرده است. پیش بینی می شود که کاهش قابل توجهی در هزینه های حمل و نقل و زمان حمل و نقل از آسیای جنوبی به شمال اروپا موجب تقویت اتحاد ژئوپلیتیک و جذب سایر کشورها به این اتحاد شود.

این امر نقش مهمی در تشکیل یک مرکز تجارت منطقه ای و افزایش درآمد غیر نفتی آذربایجان و ایران داشته است. پروژه های حمل و نقل "شمال به جنوب" و "شرق به غرب" شرایط مطلوبی را برای کشورهای آسیای میانه مهیا کرده است و توسعه پتانسیل حمل و نقل جمهوری آذربایجان و ایران اولویت مشترک هر دو کشور است.

مسیر حمل و تقل تجاری شمال به جنوب


بیشتر بخوانید : روایت تصویری از شروع تا پایان جنگ قره باغ + عکس


خزر، باکو و تهران

پس از امضای این قرارداد، فرصتهای همکاری جدیدی برای اولین بار در دریای خزر بوجود آمد. بندر بین المللی باکو، امروز به یک مرکز حمل و نقل و تدارکات منطقه ای در اوراسیا تبدیل شده است. آذربایجان بندر دریایی خود را در آلات راه اندازی کرده است. ایران همچنین بندرها خود را در خزر بهبود داده است. با توجه به زیرساخت های موجود، می توان ادعا کرد که با توجه به زیر ساخت های حمل و نقل موجود حمل و نقل بین دو کشور ارزان‌تر و راحت تر از پیش شده است. دریای خزر به بستر مهمی برای تردد بار و مسافر بین دو کشور تبدیل شده است.

امروزه فرصت های همکاری جدیدی بین ایران و آذربایجان ایجاد شده است. آزادسازی شهرهای زنگیلان و جبرئیل و همچنین پل تاریخی خدافرین که در نتیجه جنگ دوم قره باغ اتفاق افتاد و از همه مهمتر، احیای کنترل کامل بر نوار 132 کیلومتری مرز بین آذربایجان و ایران باعث تقویت اقتصادی بین دو کشور شده است.

کنوانسیون کاسپین

 امضای ایران و تایید تعلق قره باغ  به آذربایجان

چهار سال پیش در سفر رئیس جمهور آذربایجان الهام علی اف به ایران در 23 فوریه 2016، توافق نامه ای در زمینه همکاری بین دولتهای جمهوری آذربایجان و ایران در زمینه ساخت نیروگاه های برق "خدافرین" و گیز گالاسی امضا شد. این توافق نامه تمامیت ارضی و حاکمیت آذربایجان و ایران را بر منابع آب و انرژی تأسیسات برق آبی "خدافرین" و "گیز گالاسی" موجب شد. همچنین این قرار داد بر ضرورت بازگرداندن تمامیت ارضی آذربایجان مطابق با قطعنامه های سازمان ملل تأکید کرده است.


بیشتر بخوانید: واکنش رهبران جهان به توافقنامه قره باغ


این توافقنامه بیان میکردکه  تا پایان کار ساخت نیروگاه های برق آبی، حفاظت از منابع آب و انرژی در نیروگاه های آبی تا زمان احیای تمامیت ارضی آذربایجان باید توسط تهران تأمین شود. این توافق نامه دسترسی آذربایجان به سرزمین های اشغالی را ملزم میکرد. در این توافق نامه بار دیگر بر تعلق این سرزمین ها به آذربایجان تأکید شده بود و ارمنستان را از بر عهده گرفتن آن محروم کرده بود.

در آن زمان ، برخی از نخبگان  سیاسی استدلال کردند که نیروگاه های برق آبی در رودخانه ارس، منجر به تقویت ارتباط بین ایران و ارمنستان می‌شود. نیروهای سیاسی که هیچ چیز از اصل و اهمیت استراتژیک این توافق نامه نمی فهمیدند، آن را چنان ارائه دادند که گویی این سند شرایط را برای توسعه همکاری ارمنستان و ایران ایجاد کرده است.

توافقنامه تجاری ایران و آذربایجان

ایران و آذربایجان به یکدیگر نزدیک تر خواهند شد

امروز، زمانی که آذربایجان موفق به احیای کامل مرزهای بین المللی خود با ایران شده است، بار دیگر مشخص شده است که نیروهای سیاسی که این توافق نامه را مورد انتقاد قرار دادند، نه تنها اهمیت سیاسی آن بلکه اهمیت قدرت نظامی و سیاسی آذربایجان را در منطقه و جهان درک نمی‌کرده اند. آنها قادر به تجزیه و تحلیل این فرآیندها نبودند و این واقعیت را پیش بینی نکرده بودند كه مناطق اشغالی آذربایجان مجاور مرز ایران از نیروهای مسلح ارمنستان آزاد شود.


بیشتر بخوانید: برخورد شایسته نیروهای نظامی ترکهای آذربایجان با کودکان اسیر شده ارمنی


به وضوح می بینید که ایران و آذربایجان بر سر یک توافق نامه بسیار مهم توافق کرده بودند. در دوره پسا جنگ اتمام این پروژه ها موجب توسعه اقتصادی - سیاسی منطقه خواهد شد و فرصت های جدیدی را بین ایران آذربایجان فراهم خواهد کرد.

پرجم آذربایجان شوشا

تجزیه و تحلیل روابط دوجانبه بین ایران و آذربایجان به ما میگوید که آنها در حال حاضر،  وارد مرحله جدیدی شده اند که به تقویت صلح و امنیت منطقه کمک خواهد کرد. اکنون می‌توانیم ادعا کینم که پس از پایان جنگ دوم قره باغ، صفحه جدیدی در روابط بین ایران و جمهوری آذربایجان باز خواهد شد. کارهای زیادی پیش روی هر دو کشور قرار دارد.

 

 

زمانی
صفتtime; temporal

نظرات کاربران
شجاع
Iran (Islamic Republic of)
۲۶ آبان ۱۳۹۹ - ۱۱:۰۰
حالا آذربایجان به کمک ترکیه تونست کاری رو انجام بده که ۳۰ سال به تنهایی نتوانسته بود انجام بده ترکیه عضو ناتو همون گروهی که آمریکا ناگهان ازش خارج شد و البته تروریستها هم که وارد این مهلکه شدن ولی چرا وقتی پیمان صلح قرار بود به این سرعت امضا بشه تکفیری ها اومدن،جواب اینجاست آذربایجان به تمام آرزوی چندین ساله خود نرسیده و هنوز بخشهایی هستن که با اونها همزبان هستن بخشهایی از ایران آذربایجان غربی و شرقی دو استان ترک نشین و شمالی ایران،یکی از آرزوهای آذربایجان ایجاد کشوری واحد برای تمام ترک زبانان است و ایران با شهادت سه تن از ماموران مرزبانی نیروی انتظامی بار دیگر نشان داد حتی ذره ای از این خاک را به کسی نخواهد داد و در مقابل شریر ترین تحرکات نیز خواهد ایستاد،به نظر من این توطئه ها علیه ایران از همه جوانب مورد احاطه قرار داده وبا خیزشی مورد امتحان قرار داده اکنون پس از پایان این جنگ زرگری تمام طرفها کبریتهای خود را در دست گرفته و با نشان دادن شعله ها نام ایران را بر زبان جاری میسازند و در طرف دیگر با اسرائیل که سابقه دیرین در نشان دادن کینه خود به ایرانیان دارد همصدا و همراه شدند،اما ما همچنان باید صبر پیشه کنیم و با آتو ندادن به دشمنان چه در لباس میش و چه گرگ در جنگ های آنان دخالت نکنیم تا زمانی که وقتش فرا رسد که مجبور به دفاع از خاکمان شویم و یا سیدی ندا دهد و نشانه ای ظهور کند آنگاه دشمنان با دیدن سیلی از مطالبه گران رو به رو میشوند که به عمرشان چنین چیزی ندیده اند
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۲۶ آبان ۱۳۹۹ - ۱۱:۲۳
اینقد بد بخت شدیم که باید چاپلوسی ترکیه و آذربایجان رو بکنید. از همین امروز پان ترکها ادعای تبریز رو دارند...بچه دو ساله بهتر از شما وقایع رو درک میکنه.
سلام
Iran (Islamic Republic of)
۲۶ آبان ۱۳۹۹ - ۱۴:۴۶
اگر ایرانشهری ها و نژاد پرستان بگذارند
عمران قادری
United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
۲۶ آبان ۱۳۹۹ - ۲۱:۲۴
هیچ کس خیانت ایران به آذربایجان و حمایت همه جانبه از ازمنستان را فراموش نخواهد کرد . در اینده نزدیک ارمنستان باید 50 میلیارد دلار بابت اشغال و قتل و غارت خاک آذربایجان بپردازد که توان این را ندارد و باید قسمتهای جنوبی خاکش را در عوض به آذربایجان واگذار کند . حتی در حال حاضر از طریق کریدور نخجوان آذربایجان از راه خاکی به ترکیه و اروپا و اسیای میانه دسترسی پیدا کرد دیگر نیازی با ایران ندارد.
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۲۷ آبان ۱۳۹۹ - ۰۸:۰۶
دوستان ازاین توهمات دست بردازید شما فارسها چقدر ذلیل هستید ایران متا ماست ایران متعلق به تمام قومیتهاست واگر شماها نخواهید واگرشماها بگذارید ایرانی خواهیم بود،ولی با این تفکرات مریض این شما خواهد،بود،که باعث تجزیه ایران خواهید،شد،تو ایران پانترکیسم وجود،ندارد ولی تادلتان بخواهد،شوونیسم پان کردیسم و هزاران تجزیه طلب که الان هم هرروز دارند بچه های،ما را درمرزهای غربی شهید می کند دارند
بااینافکار پلیدتان موجب تحریک قومیت ها نشوید،ما تزکها همه مان به آذربایجان به عنوان برادر وهم زبان وهم مسلک تعلق خاطر داریم ولی ایرانی هستیم واین را بارها ثابت کرده ایم اگر شماها مردم را حساس نکنید،هیچ اتفاقی،نمی افتد دست از نفاق ودشمنی بردارید،وبه قومیتها وخواسته های آنان احترام بگذارید
رحمان
Iran (Islamic Republic of)
۲۷ آبان ۱۳۹۹ - ۰۸:۱۹
مورچه چیه کله پاچه ش چی باشه....آذر بایجان یه کشور سی ساله داره برای ایران شهر یه کشور سه هزار ساله خط و نشان میکشه...باید ترکیه و روسبه هم درس عبرت بگیرند ایران باید اختلافاتش را با عربستان و آمریکا کنار بذاره و متحد بشه..تا قبل از برادرکشی در شمال غرب باید کاری کرد...دوستان عزیز ببش از بیست و پنج میلیون نفر از جمعیت کشور ترکیه کورد ایرانشهری هستند....چرا ما از این ظرفیت بالقوه استفاده نکنیم؟؟؟
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۳۰ آبان ۱۳۹۹ - ۰۱:۳۴
زنده باد ایران
یاساشین ایران
اینو یادمون باشه که شاه اسماعیل اول ترک ایرانی بود که پس از سالها حمله اعراب امپراطوری ایران رو یکپارچه کرد
و لعنت بر عثمانی که روز جزو خاک پارس بود که در جنگ چالدوران تا آخرین نفس جنگید و مریض شد دق کرد و مرد وبعد همین عثمانی ها در تبریز هزاران نفر رو قتل عام کردن با سرباران ینیچری و به ناموس ما تجاوز کردن و حالا الهام علی یف دیکتاتور عوضی پرچم اونا رو بالا میبره
من واقعا متاسف هستم که چرا ترک های آذری زبان ما این مطالب رو نمیدونن که عثمانی چه جنایات در آذربایجان و تبریز کرد
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: