واژه شناسی قره باغ / قره باغ به چه معنایی است ؟
کد خبر: ۶۱۲۳
نویسنده: پوریا فروتن
تاریخ انتشار: دوشنبه ۲۶ آبان ۱۳۹۹ - 16 November 2020
قره به کدام قوم متعلق بوده است
در روزهایی که ارمنستان و آذربایجان یکدیگر را به اشغالگری در منطقه قره باغ متهم میکنند نگاهی انداخته ایم که اصلا نام قره باغ از کجا سرچشمه می‌گیرد
واژه شناسی قره باغ / قره باغ به چه معنایی است ؟وقایع روز - قره باغ منطقه ای محصور در خشکی، در جنوب ارمنستان و غرب آذربایجان است. این منطقه از ارتفاعات قفقاز تا مناطق پست رودهای کورا و ارس امتداد یافته است. این روز ها آذربایجان پیشروی های خیلی خوبی در این منطقه داشته و به نوعی در 9 نوامبر با فتح شوشا برنده جنگ دوم قره باغ لقب گرفته است. ارمنستان نیز حالا در منطقه عقب نشینی کرده است و قرار است که بسیاری از این مناطق را بر اساس توافقنامه ای تخلیه کند و به آذربایجانی ها تحویل دهد.

قره باغ به طور متعارف به سه منطقه قره باغ کوهستانی، قره باغ پست (استپ های بین رودخانه های کورا و ارس) و دامنه های شرقی کوه های زنگزور تقسیم می‌شود.

در مورد آنکه قره باغ متعلق به ارمنی ها است یا ترک ها اختلاف نظرهای بیشماری وجود دارد، اما از لحاظ تاریخی، آنچه می توان با قطعیت در مورد تاریخ قره باغ گفت آن است که خانات قره باغ در قرن هجدهم، از کوههای زنگزور در غرب تا شرق در امتداد رود ارس جایی که با رودخانه کورا تلاقی می کند در دشت کورا فرماندهی و زندگی میکرده اند.

خانات قره باغ


بیشتر بخوانید : جنگ قره باغ : شکست سنگین اتحادیه اروپا از روسیه در قفقاز جنوبی


برای اولین بار در کتاب تواریخ گرجی در قرن سیزدهم و چهاردهم نام قره باغ ذکر شده است. به نظر می آید این نام پس از سال 1230 میلادی هنگامی که این منطقه توسط مغولان فتح شده رایج گردیده است. این نام اولین بار در قرن پانزدهم در منابع ارمنی قرون وسطی (کتاب توماس متسوف به نام تامرلان و جانشینانش) نیز ذکر شده است.

اما واژه قره باغ به چه معنایی است و از کجا آمده است؟ واژه قره باغ یک کلمه ترکی ایرانی است. که از کلمه ترکی کارا (سیاه) و واژه ایرانی باغ گرفته شده است. قره باغ به معنای "باغ سیاه" است. با این حال ، فرضیه های دیگری نیز وجود دارد.ولادیمیر مینورسکی شرق شناس معروف روسی معتقد است که این نام احتمالاً به همان قبیله ترکی منقرض شده در این منطقه اطلاق میشود که در جنوب قفقاز زندگی میکرده اند. اما با این وجود تفسیر های متفاوتی نیز در آذربایجان، ایران، ترکیه و افغانستان وجود دارد.

کورا و ارس

به گفته عبدالعلی کارنگ، زبان شناس سرشناس ایرانی، کارا می تواند از کلمه کالا گرفته شده باشد که در گویش هارزانی زبان آذری باستان که امروزه تقریبا منقرض شده است به معنای "وسیع" بوده است.


بیشتر بخوانید : استپاناکرت به کدام کشور داده می شود ؟ ارمنستان یا آذربایجان ؟


احمد کسروی مورخ ایرانی-آذربایجانی نیز از کارا به عنوان "وسیع" و نه "سیاه" یاد میکند. وی میگوید پیشوند کارا همچنین برای سایر مناطق نزدیک به قره باغ نیز به کار گفته شده است، مانند کاراداغ  و کاراکلیسه که شاره به بزرگترین کلیسای در آن منطقه به نام کلیسای تادئوس مقدس اشاره میکند که عمدتا با سنگ سفید ساخته شده است. بر اساس گفته های این اساتید میتوان "باغ وسیع" را مناسب ترین معنی برای قره باغ دانست.

واژه شناسی قره باغ / قره باغ به چه معنایی است ؟

 
 
 

 
 
 

 
 
 

 
 
 
 

وسیع
قیدwide; abroad
صفتwide; large; vast; extensive; immense; spacious; comprehensive; panoramic; capacious; ample; roomy; plausive; champaign; vasty; captious; far-reaching

بخوانید
فعلread; sing; study; learn; intone; invite; orate; declaim; weigh; call; name
نظرات کاربران
مهران
Iran (Islamic Republic of)
۲۶ آبان ۱۳۹۹ - ۱۵:۰۲
قره یا کارا در ترکی سه معنی داره. 1. بهمعنی شمال است. مثلا کارادنیز یعنی دریای شمال. در مقابل آن آق به معنی جنوب است
2. قره به معنی وسیع است. نه بهمعنی بزرگ. قره باغ یعنی باغ های وسیع
3. قره به معنی سیاه است.
معنای اول ودوم صحیح تر به نظر میاد.
مدیر پایگاه ممنون از راهنماییتون. اصلاح شد متن.
محمد
| Iran (Islamic Republic of)
۲۷ آبان ۱۳۹۹ - ۱۷:۵۰
سلام قره یا قارا یا کارا که بسته به لهجه های ترکی در سراسر جهان به سه صورت تلفظ میشه مثلا در منطقه آناتولی نام قادر را به جای قادر کادر تلفظ میکنند ولی در استان فارس ایران همان قادر تلفظ میکنند و سه کلمه یک مفهوم را می‌رساند و گاهی اوقات برای وصف بی نهایتی یا بسیار زیادی از یک چیزی به کلمه وصل میشه مثلا قره باغ منطقه ای که از لحاظ باغات بسیار وسیع است یا باغات بسیار انبوه یا باغ بی نهایت انبوه و همچنین شمال یک مکان یا روستا به کار برده میشود مثلا باغی که در شمال یک منطقه میباشد و همچنین رنگ سیاه نیز گفته میشود
آندرانیك اوزانیان
Iran (Islamic Republic of)
۲۶ آبان ۱۳۹۹ - ۱۵:۵۵
ضمن عرض سلام و تشكر از این كه نظر كاربران را نمایش می دهید خواستم موارد تكمیلی زیر را در رابطه با نام این منطقه خدمت علاقمندان ارائه كنم:
قابل ذكر است كه نام منطقه مورد بحث در زبان ارمنی "آرتساخ" می باشد
آرتْساخ (به ارمنی: Արցախ) نام دهمین استان ارمنستان بزرگ بود. تاریخ نگاران و جغرافی دانان نام داری هم چون پلینیوس (کتاب تاریخ طبیعی)، بطلمیوس (کتاب جغرافیا)، پلوتارک (کتاب بیوگرافی تطبیقی) و دیون کاسیوس (کتاب دانسته های نویسندگان یونان باستان و لاتین دربارهٔ سکوتیا و قفقاز) همگی در آثار خود تأکید داشته اند که رود کورا مرز میان ارمنستان و آلبانیای قفقاز (آران یعنی سرزمینی که امروزه آذربایجان نامیده می شود) بوده است و آرتساخ (قره باغ) در سمتی از این رود قرار دارد که جزیی از ارمنستان بوده است.
در ارمنستان سده های میانه آرتساخ را «سیونیک کوچک» و تْساودِک نیز می نامیدند. منطقه ای که در طی یک سده اخیر به نام منطقه خودمختار قره باغ کوهستانی، یا امروز جمهوری قره باغ کوهستانی یا جمهوری آرتساخ معروف است در واقع شامل بخش هایی از استان های آرتساخ، سیونیک و اوتیک است و بخش بزرگی از آن در استان آرتساخ واقع می باشد.
نام قراباغ در زبان ارمنی نخستین بار توسط تُوْما یا توماس مِتسوپتسی بکار رفت.
مفهوم این نام را نخستین بار هوانیسیک زارتسی در سده ۱۶–۱۷ میلادی به صورت «باغ سیاه» بیان کرد.
قراباغ ترجمه لغوی آرتساخ است که آر (سوخته) + تساخ (جنگل، درخت) یعنی جنگل سوخته یا سیاه می باشد.
آرتساخ به معنی «سرزمین جنگی خدای آر»
نام آرتساخ در سنگ نبشته های اورارتو (دوران پادشاهی آیرارات،اوشاکان کنونی) به صورت های آرداخونی یا اوردخینی و اوردخه قید شده است که نام آرتساخ از آن مأخوذ است و سرزمینی به این نام در هزاره اول (پیش از میلاد) جزو پادشاهی آیرارات و سپس یرواندیان (دودمان اروندی) قرار داشت.استرابون در (کتاب جغرافیای) خود قسمت سمت راست رود کورا (محل کنونی قره باغ) را با نام ارخیستینا (Orkhistene) به عنوان یک استان هایک بزرگ (ارمنستان بزرگ)-(ارمنستان = هایاستان) دانسته که به خاطر سوارکارانش شهرت داشته است.
این منطقه از سده ۱۳ (میلادی) با نام خاچن شهرت داشت و از سده ۱۸ (میلادی) نیز نام ارمنستان کوچک و به همراه استان اوتیک نام سرزمین دور ارمنی برای آرتساخ به کار می رفته است. نام (قراباغ) برای اولین بار در سده ۱۴ (میلادی) بر اساس نام گذاری پارسی برای این منطقه به کار رفت.
ادر
| Iran (Islamic Republic of)
۲۸ آبان ۱۳۹۹ - ۰۹:۰۰
قرن سیزده چهارده را ول کردید به تاریخ افسانه آویزان شدید تا برای آنجا تاریخ بسازید .وقاحت و نادانی باعث میشود انسانیت فراموش شود.انچه مهم هست فعل حال است قره باغ خاک آذربایجان با اکثریت ارمنی است علیرغم اینکه زمان شوروی ترکیب جمعیتی آنجا عوض شد .ولی آدمهای بیشعور بجای همزیستی مسالمت آمیز جنگ و ویرانی بوجود آوردند و امروز نیز همان بیشعور ها مسول هستند که خود شان را زیر نام ملیت چه ارمنی و چه آذری پنهان کردند .و تاریخ دروغین ساختن هم شگرد آنهاست .چرندیات ارمنستان بزرگ یا سرزمین توران استفراغ مشمزی که عده ای نادان قرقره میکنند. در ظاهر مودبانه
ناشناس
| Netherlands
۳۰ آبان ۱۳۹۹ - ۰۶:۰۹
تنها چیزی که سر در نیاوردم حرفای پوچ و بی نهایت طرفدارانه شما بود خواهشا تنها به اسم منطقه نگاه کنید و بقیه مطالب رو بفرمایید البته من درکتون میکنم شما ارمنی هستین و بهر جهت میخواهید برای قره باغ پیشینه ارمنی درست کنید ولی تاریخ را به سخره نگیرید مجدان تنها محکمه ایست که احتیاجی به قاضی ندارد چه مسلمان چه ارمنی لطفا وجدانتان بیدار باشه موقع قصاوت
محمد علوی
Iran (Islamic Republic of)
۲۷ آبان ۱۳۹۹ - ۰۲:۴۴
قره باغ آذربایجانیندیر ، والسلام ، یاشاسین آذربایجان . یاشاسین تورک ، یاشاسین مسلمان .
ali
Iran (Islamic Republic of)
۲۷ آبان ۱۳۹۹ - ۰۸:۰۴
خواستم بپرسم اگر نظر و مدارک شما در مورد لغت کارا درست باشد ، کلمه کاراکوم یا قاراقوم که در قزاقستان به صحرای قاراقوم معروف است از همین فارسی به آنجا رفته؟" ما در ترکی پسوند و پیشوند قارا داریم که اصلا جزئی از زبان ماست مثل چوبان قارا(چوپان عزیز و بزرگ قارا یوسف از شاهان قاراقویونلو) نظر دوستمان که اسامی باستان را با خیال ارمنستان بزرگ نوشته در نظر بگیریم بیت المقدس یا قدس را باید اورشلیم بگوییم چون قبلا قوم یهود 5یا 6 هزار سال پیش این اسم را بکار می برده اند
محمد
Iran (Islamic Republic of)
۲۷ آبان ۱۳۹۹ - ۰۸:۵۵
در واقع گر ger که یک واژه ایرانی یا فارسی میانه ست بمعنی بزرگ و وسیع در واقع باغ بزرگ ست هنوز این وازه گر ger در زبان کردی کرمانجی بکار میرود . باغ گر یعنی باغ بزرگ . بعدها بدلیل اینکه موصوف و صفت در ترکیه برعکس فارسی میشود به گره باغ یا قره باغ تبدیل و استعمال شده
یکی دیگه
| Iran (Islamic Republic of)
۲۷ آبان ۱۳۹۹ - ۱۷:۵۷
علامت تعجب !!!!!!!!!!!!!!!!!
بابک
| Iran (Islamic Republic of)
۲۸ آبان ۱۳۹۹ - ۱۰:۱۲
آخه منقل فارسى که يه لهجه اى بيش نيست تو چه طور اين چرندياتو ميگى واژه قره توى همه ى کشور هاى ترک به کار ميره فقط با لهجه هاى متفاوت
محمد
Iran (Islamic Republic of)
۲۷ آبان ۱۳۹۹ - ۰۸:۵۵
در واقع گر ger که یک واژه ایرانی یا فارسی میانه ست بمعنی بزرگ و وسیع در واقع باغ بزرگ ست هنوز این وازه گر ger در زبان کردی کرمانجی بکار میرود . باغ گر یعنی باغ بزرگ . بعدها بدلیل اینکه موصوف و صفت در ترکیه برعکس فارسی میشود به گره باغ یا قره باغ تبدیل و استعمال شده
ناشناس
| Netherlands
۳۰ آبان ۱۳۹۹ - ۰۶:۱۲
داداش شما چرا بزور میخواهید قره که بمعنی سیاه هست در زبان ترکی رو بهچسبونید و فارسیش کنین تو همه گویشهای ترکی قره همان سیاه یا مشکی است تمام بقیه حرفها همش مغلطه است
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۲۷ آبان ۱۳۹۹ - ۱۰:۴۹
سلام
متاسفانه نویسندگان مطالب نمیدانم به چه دلیلی توجه نمیکنند که زبان ترکی با زبان مغولی فرق میکند و اکثرا سعی میکنند به خوانندگان القاءکنند که زبان ترکی همان زبان مغولی هستش.
کاپله
Canada
۲۷ آبان ۱۳۹۹ - ۲۲:۵۷
باسلام.درزبان فارسی دو نوع کاف وجود دارد کاف پیش کامی وکاف پسکامی.آنانکه مشکل چرخش زبانی دارند کاف پسکامی را قاف ادا میکنند واز اینجا اختلاف متعصبانه شروع میشود و موجب بهره‌برداری بیگانه میشود.کره باکاف پسکامی یعنی بزرگ مانند کره رود اراک.کره نی. کره مای.کره مان.کره یوسف.....وبعلت نزدیکی آوای کاف پسکامی باقاف .ترک زبانان آنرا قره=سیاه می پندارند که مهم نیست.مهم این است که آنجاپاره ای از خاک ماست و دشمنان ما را سرگرم کرده آمد.پاینده ایران و ایرانی
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۲۷ آبان ۱۳۹۹ - ۲۳:۳۱
چه توضیحات و نظرات مغرضانه ای. بابا هر جا برین و هر چه بکنین، قاراباغ مال آذربایجان بود، هست خواهد بود.
ناشناس
| Netherlands
۳۰ آبان ۱۳۹۹ - ۰۶:۱۳
یک کلام ختم کلام قره باغ مال اذربایجان بوده هست و خواهد بود
M
Iran (Islamic Republic of)
۲۷ آبان ۱۳۹۹ - ۲۳:۵۰
همه اینها متعلق ب ایران جز خاک ایران ک قاجارهای نادان خوش گذران ازدست دادند اصلا طبق قراردا باید ب ایران برگردد حتی اذربایجان ارمنستان گرجستان تاجیگستان و....
محمد
| Iran (Islamic Republic of)
۲۸ آبان ۱۳۹۹ - ۰۲:۲۸
چرا به قاجار توهین میکنی.. اگه محمد خان قاجار نبود که اصلا ایرانی باقي نبود که آزربايجان و ارمنستان و گرجستان داشته باشه...حتی مشهد هم از قلمرو ایران خارج بود... حتی تبریز و ارومیه و اردبیل هم از ایران خارج بود.. دشمنی پانفارسها با قاجار به حدی است که از فتوحات محمد خان قاجار در شرق و غرب چیزی نمی‌گویند ولی از دست رفته های دوران قاجار که نصف فتوحات آنها هم نمیشد را بولد کرده اند..... کاش ایرانی باقي نمی‌ماند و ما ترکها با شما ...
ناشناس
| Netherlands
۳۰ آبان ۱۳۹۹ - ۰۶:۱۵
خخخخ تو همین ته مونده ایرانم موندن چطوری اداره اش کنن شما دنبال برپایی امپراطوری خیالی هخامنشیان هستین بابا تو رو خدا ول کنین اینو هر جا بگین بهتون میخندند اینجوری باشه که روسیه باید همه کشورهای جدا شده رو باید برگردونه
سهند
Iran (Islamic Republic of)
۲۸ آبان ۱۳۹۹ - ۰۵:۰۴
دوستان اصل واژه تورکی قارا به معنای وسیع است و کارا در اصلاحات زبانی ترکیه که ق به ک تبدیل شده استفاده می شود قره هم‌به معنای سیاه هست بقیه نظریات همه پرت و پلا و مزخرفاتی بیش نیست و اصل واژه به صورت قارا باغ می باشد که هردو واژه تورکی هست هم قارا هم باغ
شماها را به خدا میسپارم بای بای
نام امیر
| Iran (Islamic Republic of)
۲۸ آبان ۱۳۹۹ - ۰۸:۵۵
قره باغ،قره بلاغ، قره چای، قره داغ به معنی بزرگ و اصیل است
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۲۸ آبان ۱۳۹۹ - ۰۸:۳۹
امروزه اگر به شهر تبریز نگاه کنیم نامهایی مانند قراملک مشاهده می کنیم که به معنی ملک زیاد است یا قاراداغ به معنی مکانی با کوههای زیاد
ناشناس
| Iran (Islamic Republic of)
۰۳ آذر ۱۳۹۹ - ۱۶:۲۱
سلام بنده با این نظر که وسیع است موافقم مثلا اصطلاح مال قارا یعنی کسی که وسع مالی داره یعنی ثروت داره یعنی دستش باز تر است .لطفا موارد و کلمات ... ارمنی و فارسی را به زبان تورکی نچسبانید .ممنون
حسین
Iran (Islamic Republic of)
۲۸ آبان ۱۳۹۹ - ۱۰:۴۰
نام قره علاوه بر سیاه معنی دیگر ی هم دارد یعنی بزرگ الان این نام در بسیاری از مناطق ایران وجود دارد مثل قره داغ قره بلاغ قره پول مثل هم هست گه میگه قره پول گوررع هر ایشی پولون وار گیریش پولون یوخدع سورش یعنی اینکه پول زیاد کار انجام می دهد اگه پول داری وارد شو مگر نداری کنار بکش هر اسمی که در آذر بایجان در نزدیک مرز ایران وجود دارد مشابه آن در ایران هم وجود دارد یعنی این مناطق قبلا یکی بودند بعدا جدا شدن
تبریزلی
Iran (Islamic Republic of)
۲۸ آبان ۱۳۹۹ - ۱۰:۵۱
عذر میخوام ولی شما واقعا چرندیات به خرد ملت میدین،،اگر از کرات دیگر موجود فضایی بیاد میفهمه که منطقه قفقاز علی الخصوص کنار رود آراز متعلق به ترکان و آذربایجانی ها است ولی افسوس برشما ننگ بر شما که نفهمدید،با این جور مطالب اعتبار خودتون رو پیش آذربایجانی ها از دست می‌دهید کمی عاقلانه رفتار کنید ،واقعا تا کی؟؟؟!!
ناشناس
Netherlands
۳۰ آبان ۱۳۹۹ - ۰۷:۵۴
کارا باغ یعنی اذربایجان
علی
Iran (Islamic Republic of)
۳۰ آبان ۱۳۹۹ - ۱۲:۳۸
بابا اینا حتی قبول ندارن تو ایران ترک هستش یارو خوش موقعی که جوک درست میکنن میگن یک ترکه...ولی مسله وقتی جدیدی میشه میگن شما اذری هستی بابا ما ترکیم به چه زبونی بگیم اون ور رود اراز هم فامیلایه ما هستن
علی
Iran (Islamic Republic of)
۳۰ آبان ۱۳۹۹ - ۱۲:۳۸
بابا اینا حتی قبول ندارن تو ایران ترک هستش یارو خوش موقعی که جوک درست میکنن میگن یک ترکه...ولی مسله وقتی جدیدی میشه میگن شما اذری هستی بابا ما ترکیم به چه زبونی بگیم اون ور رود اراز هم فامیلایه ما هستن
ناشناس
Germany
۳۰ آبان ۱۳۹۹ - ۱۷:۵۸
اصلا چرا خودتان را میکشید زبان ترکی قره یعنی سیاه و ترکی ترکیه کارا یعنی سیاه ، کارا دنیز یعنی دریای سیاه ، خواهشا لهجه سی و سوم عربی را زیاد نپیچانید . معلومه شما ... کاری به تورکها نداشته باشید به فکر لهجه ۹۰ در صد تورکیتان باشید ... تاریخ ایران را بخوانیدوالسلام
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۳۰ آبان ۱۳۹۹ - ۲۰:۵۰
اصلا این همه چرت و پرت ولش کنید کارا یا قرار اگر بر حساب گذشته تا یخ باشد گرجستان و ارمنستان و آذربایجان عراق افغانستان نصف کره زمین در مقطع تاریخی متعلق به کشور عزیزمان بوده است میتوانیم الان ادعای داشته باشیم نه ه ه ه فره باغ بعد از تقسیم روسیه متعلق به کشور آذربایجان بود که ار مستان در تجاوزی بدست آورد و اشغال کرد الان حق به حقدار رسیده واسلام
علی از مغان
Iran (Islamic Republic of)
۰۴ آذر ۱۳۹۹ - ۱۹:۴۸
سلام
دوستان قره یا همان کارا به دلیل اینکه آتاتورک بعضی از حروف حلقی عربی رو از زبان ترکی حذف کرد که تورک ها عرب زبان نشن، ق رو به ک
مثل کالب بجای قلب
خ رو به ح، مثل حبر به جای خبر و....
در نگاه اول قره یعنی همون سیاه و مشکی پس قره باغ یعنی باغ سیاه، یا باغی که به علت انبوه درخت و وسعت سیاه دیده میشه پس یعنی باغ وسیع یا شبه جنگل
ما هم تورک زبانیم، زبان آذری نداریم زبان آذری ساخته برخی پان فارس هاست. قره واژه ترکیست ونشان دهنده تعلق قره باغ به آزربايجان
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: