جنگ قره باغ : شکست سنگین اتحادیه اروپا از روسیه در قفقاز جنوبی | وقایع روز
کد خبر: ۶۴۷۴
نویسنده: پوریا فروتن
تاریخ انتشار: سه‌شنبه ۰۴ آذر ۱۳۹۹ - 24 November 2020
بروکسل ضعیف بازی کرد، آنقدر ضعیف که مسکو در همان دقایق ابتدایی از شروع بازی پیروزی قاطع خود را در حاشیه شرق اتحادیه بر اروپا به ثبت رساند.

جنگ قره باغ

وقایع روز - اوایل این ماه ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه با نخست وزیر ارمنستان نیکول پاشینیان و الهام علی اف رئیس جمهور آذربایجان در مورد جنگ قره باغ رایزنی هایی را انجام داد. وی در طی چند ساعت پس از بازپسگیری شوشا توسط نیروهای آذربایجان با عقد قراردادی موجب آن شد که جنگ متوقف شود و صلح در منطقه ایجاد شود. این عمل موجب شد تا از درگیری های ارمنستان و آذربایجان بر سر منطقه قره باغ جلوگیری شود. توافق نامه صلح فوق العاده کوتاه و قابل توجه بود. ارمنستان از یک شکست کامل در امان ماند. آذربایجان در جنگ خیلی خوب عمل کرد و روسیه پیروز نهایی جنگ لقب گرفت.

طی این توافقنامه ارمنستان با عقب نشینی کامل موافقت کرد. پاشینیان از طریق فیس بوک به ملت خود شکست در جنگ را مخابره كرد و در آنجا از پایان جنگ ابراز تاسف كرد و گفت این بهترین گزینه ای بوده است که میتوانسته انجام دهد. نیروهای ارمنی روزانه چندین روستا را از دست می دادند و از شوشا، شهری استراتژیک در امتداد دالان خانکندی، پایتخت قره باغ که استپاناکرت را به ارمنستان متصل میکرده است بیرون انداخته شده بودند.

ارتش آذربایجان با حمایت از دولت ترکیه و داشتن روابط خوب با مسکو به سرعت در جنگ پیشروی میکرد. از لحاظ نظامی، آذربایجان به یک پیروزی کامل دست یافت، که جای هیچ واکنشی را به ارمنستان تا به امروز نداده است. البته قابل توجه است که علی اف در مجموع انسان جنگ طلبی نیست و او رئالیست و عمل گرا است.

الهام علی اف پیروز تاریخ آذربایجان

آزادسازی برخی از اراضی اشغالی از طریق پیشرفت های نظامی کافی بود تا علی اف در روند های صلح دست برتر را داشته باشد و به عنوان رهبری که کشور را متحد کرده است، در کتاب های تاریخ جایگاهی ویژه را برای خود بدست آورد. او احتمالاً می داند که روسیه هرگز اجازه شکست کامل ارمنستان را نخواهد داد و پوتین خطوط قرمز خاص خود را دارد.


بیشتر بخوانید : جنگ قره باغ : جدول زمانی خروج ارمنی ها از قره باغ + نقشه


 نتیجه نهایی این است که علی اف کارت های خود را به خوبی بازی کرد و بدون آنکه تعادل استراتژیک منطقه ای را به هم بزند، با ارتش خود به پیروزی های بیشماری رسیده است. آذربایجان موفق شده است از ارمنستان برای خروج کامل نظامی از تمام سرزمین های خود و حق بازگشت آذربایجانی های آواره به قره باغ که فعلاً زیر نظر صلح بانان روسی قرار دارد تعهد لازم را بگیرد. این کشور همچنین یک دالان برای پایان دادن به محاصره جمهوری خودمختار نخجوان، که از خاک ارمنستان عبور می کند را به عقد قراردادی رساند.

باکو برتری نظامی خود را نسبت به ایروان نشان داد و پیروزی هایی بدست آورد که به منزله توجیهی برای شکست بیرحمانه ای بود که آذربایجان در جنگ 1992-1994 هنگام از دست دادن قره باغ از دست نیروهای ارمنی متحمل شد. وی همچنین موفق شد متحد نزدیک خود، ترکیه را در توافق های نهایی آینده قرار دهد.

جنگ قره باغ : شکست سنگین اتحادیه اروپا از روسیه در قفقاز جنوبی

اروپا ؛ همان همیشگی

گرچه ارمنستان در این درگیری ها شکست خورده بود، اما بزرگترین بازنده در واقع اتحادیه اروپا بوده است. باز هم به روشی همیشگی، اروپا نتوانست نقش خود را به عنوان یک واسطه صلح در حاشیه شرقی مرزهای خود اجرا کند.

اتحادیه اروپا پس از آنکه پوتین به یک پیروزی ژئواستراتژیک دیگر در منطقه رسید، با ناتوانی در مورد حمله روسیه به گرجستان در سال 2008 و ناظر بودن به جنگ داخلی اوکراین در سال 2014، یک بار دیگر در حاشیه، تنها مناظره گر قدرت نمایی روسیه بوده است. با حضور نیروهای روسی در قره باغ، پوتین خود را به طور واقعی متولی کریدور قفقاز جنوبی کرده است که اروپا را به آسیای میانه و ایران متصل می کند و منطقه مهم ترانزیت نفت و گاز خزر به بازارهای اروپا و جهان است.

این دالان همیشه محل تجارت کالاهایی بوده است که بین اروپا و آسیا در رفت و آمد بوده است. اسکندر بزرگ اهمیت این منطقه را می دانست. عثمانی ها بارها از اهمیت این منطقه صحبت به عمل آورده بوده اند. پوتین باری دیگر تاریخ را تکرار کرد و کارتهای خود را به خوبی در قفقاز به مانند حاکمان قدرتمند پیشین قره باغ بازی کرد.

در مقابل روسیه، پس از آغاز جنگ، اتحادیه اروپا تنها به چند بیانیه اکتفا کرد و از همه طرف ها خواست که اسلحه هایشان را  به زمین گذاشته و صلح کنند. ژوزف بورلو، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، درباره ضرورت از سرگیری روند صلح زیر چتر سازمان امنیت و همکاری اروپا صحبت کرد که در سه دهه گذشته نتوانسته است هیچگونه جنگ و درگیری را در منطقه حل کند. رئیس جمهور فرانسه، امانوئل مکرون نیز نتوانست از جنگ کلامی با ترکیه به دلیل حمایتش از آذربایجان عبور کند، در حالی که آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان تماس ها با باکو و ایروان را در دستور کار قرار داد که هیچ دستاوردی نداشته است. 


بیشتر بخوانید : خانکندی پایتخت جنگ قره باغ / شهری خسته از باران آتش + نقشه


هیچ کس صحبتهای علی اف را از همان آغاز جنگ جدی نگرفت: آذربایجان تا زمانی که سرزمین های خود را پس نگیرد، یا حداقل یک جدول زمانی از ارمنستان برای عقب نشینی کامل نیروهایش نگیرد، به میز مذاکره برنمی گردد. اتحادیه اروپا عزم علی اف و آمادگی ارتش آذربایجان را دست کم گرفت که می تواند یک شکست چشمگیر برای سرویس های اطلاعاتی اروپا باشد.

جنگ قره باغ

آیا اروپا هنوز میتواند نقشی در مرزهای شرقی خود داشته باشد ؟

با امتناع از ایفای نقش مستقیم تر و عملی تر در قفقاز جنوبی، اتحادیه اروپا فرصت مقابله با نفوذ روزافزون چین در اعماق آسیای میانه را نیز از دست داد. اما اتحادیه اروپا هنوز فرصتی برای بازپس گیری جایگاه خود در قفقاز جنوبی از طریق گرجستان را دارد.

بروکسل هم اکنون در منطقه قفقاز جنوبی تنها تفلیس را دارد و در این راستا باید مشارکت اقتصادی و نظامی موجود خود را با گرجستان ارتقا دهد. بدیهی است که نقش روسیه را باید مورد توجه قرار دهد، چیزی که در مورد وضعیت نهایی مناطق مورد مناقشه آبخازیا و اوستیای جنوبی برای اتحادیه اروپا در اولویت فوری قرار می گیرد.

تا زمانی که وضعیت حقوقی این مناطق در هاله ای از ابهام باقی مانده است و تحت حاکمیت روسیه قرار دارد، هرگونه تعمیق روابط با گرجستان دشوار خواهد بود. با این حال، با حل این منازعات، اتحادیه اروپا نه تنها در گرجستان، بلکه همچنین در ارمنستان و آذربایجان نیز اهرم فشار روسیه را میتواند از بین ببرد.

اروپا همچنین باید اصرار داشته باشد که در مذاکرات آینده در مورد وضعیت قره باغ نقش اساسی داشته باشد. بروکسل می تواند رایزنی با آذربایجان و ارمنستان را آغاز کند. بروکسل میتواند به آذربایجان پیشنهاد دهد که دولت موقت وی به رهبری اتحادیه اروپا برای قره باغ در نظر گرفته شود.

اگر اتحادیه اروپا کاری نکند بار دیگر نشان داده خواهد شد که تسلیم بزرگی و قدرت مسکو شده است. این اولین باری نیست که اتحادیه اروپا از روسیه شکست میخورد ولی بروکسل باید به این سوال توجه داشته باشد که چند بار دیگر ممکن است همچین موقعیت هایی نصیبش شود ؟ 

جنگ قره باغ

این مقاله ترجمه شده است و منعکس کننده موضع نویسنده و پایگاه خبری تحلیلی وقایع روز نمی باشد.

 

منبع: الجزیره
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
برچسب منتخب
# انرژی هسته ای