بارداری خارج از رحم چیست و چه علائمی دارد؟ | وقایع روز
کد خبر: ۷۸۶۴
نویسنده: رفعت کرمی مهر
تاریخ انتشار: چهارشنبه ۱۷ دی ۱۳۹۹ - 06 January 2021
میزان شیوع بارداری خارج از رحم در کشورهای مختلف متفاوت است. در ایران، میزان شیوع این عارضه پس از سال 85 معادل 44 در هر 1000 مورد حاملگی برآورد شده است.

وقایع روز- سرویس سبک زندگی

از لقاح تا زایمان، بارداری مستلزم طی مراحلی در بدن زن است. یکی از این مراحل زمانی است که تخمک بارور شده برای اتصال به رحم، به طرف آن حرکت می کند. در وضعیت حاملگی خارج از رحم (ectopic pregnancy)، تخمک بارور شده به رحم متصل نمی شود و در عوض، ممکن است به لوله رحم، حفره شکمی یا دهانه رحم متصل شود.

بارداری خارج از رحم چیست ؟

در حالی که آزمایش بارداری ممکن است بارداری را تایید کند، تخمک بارور شده نمی تواند در جایی دیگری جز رحم رشد کند. بنا بر اعلام آكادمی پزشكان خانواده آمریكا (AAFP)، از هر 50 حاملگی، 1 مورد یا از هر 1000 حاملگی، 20 مورد، بارداری خارج از رحم است.

بارداری خارج از رحم درمان نشده می تواند به یک مورد اورژانسی تبدیل شود و عوارضی در پی داشته باشد، اما درمان به موقع، خطر ابتلا به عوارض ناشی از حاملگی خارج رحمی را کاهش و احتمال بارداری های سالم آینده را افزایش می دهد.

چه عواملی باعث بارداری خارج از رحم می شوند؟

علت حاملگی خارج از رحم همیشه مشخص نیست. با این حال، شرایط زیر با بارداری خارج رحمی مرتبط است:

  • وجود التهاب و جای زخم در لوله های رحمی به دلیل یک بیماری قبلی، عفونت یا جراحی
  • عوامل هورمونی
  • ناهنجاری های ژنتیکی
  • نقایص مادرزادی
  • برخی شرایط پزشکی که بر شکل و وضعیت لوله های رحمی و اندام های تناسلی تأثیر می گذارند.

عوامل بارداری خارج از رحم

پزشک با معاینه دقیق تر می تواند اطلاعات دقیق تری در این مورد به بیمار بدهد.

چه کسانی در معرض خطر بارداری خارج از رحم قرار دارند؟

تمام زنانی که در سنین باروری قرار دارند در معرض خطر حاملگی خارج از رحم قرار دارند. ریسک بارداری خارج رحمی  با هر یک از موارد زیر افزایش می یابد:

  • اگر سن مادر 35 سال یا بالاتر باشد
  • وجود سابقه جراحی لگن، جراحی شکم یا سقط جنین متعدد
  • سابقه بیماری التهابی لگن  (pelvic inflammatory disease)
  • سابقه آندومتریوز (endometriosis): رشد بافت داخلی رحم در جایی خارج از رحم. 
  • وقوع حاملگی با وجود بستن لوله یا دستگاه داخل رحمی« آی یو دی» (IUD)
  • بارداری با کمک دارو یا با استفاده از روش های باروری
  • سیگار کشیدن
  • سابقه حاملگی خارج رحمی
  • سابقه بیماری های مقاربتی (sexually transmitted diseases) مانند سوزاک یا کلامیدیا
  • داشتن ناهنجاری ساختاری در لوله های رحمی که حرکت تخمک را دشوار می کند.

چه کسانی در معرض خطر بارداری خارج از رحم قرار دارند؟

اگر یکی از عوامل یاد شده که ریسک ابتلا به بارداری خارج از رحم را زیادتر می کند، را دارید، به پزشک مراجعه کنید.

علائم بارداری خارج از رحم چیست ؟

حالت تهوع و درد پستان هم در بارداری داخل رحمی و هم در بارداری خارج از رحم، از علائم رایج است. در بارداری خارج از رحم علائم زیر شایع است و می تواند نشانه یک وضعیت اورژانسی برای مادر باشد:

  • تیر کشیدن درد در شکم، لگن، شانه یا گردن.
  • درد شدید که در یک طرف شکم ایجاد می شود.
  • لکه بینی یا خونریزی کم یا شدید
  • سرگیجه یا غش کردن
  • فشار مقعدی

علائم بارداری خارج از رحم

اگر می دانید باردار هستید و یا اگر هر یک از علائم یادشده را تجربه کردید باید فورا به پزشک مراجعه کنید.


بیشتر بخوانید: کم کاری تیروئید در دوران بارداری


تشخیص حاملگی خارج از رحم

اگر مشکوک به بارداری خارج از رحم هستید، سریعاً به پزشک مراجعه کنید. حاملگی خارج از رحم از طریق معاینه فیزیکی قابل تشخیص نیست. با این حال، پزشک ممکن است از معاینه فیزیکی نیز برای کمک به تشخیص استفاده کند.

یک راه تشخیص حاملگی خارج از رحم، سونوگرافی از طریق واژن است. این کار کمک می کند تا پزشک ببیند که آیا کیسه حاملگی در رحم هست یا خیر.

تشخیص حاملگی خارج از رحم

پزشک همچنین ممکن است از آزمایش خون برای تعیین سطح hCG و پروژسترون استفاده کند. اینها هورمون هایی هستند که در دوران بارداری وجود دارند. اگر طی چند روز، سطح این هورمون ها شروع به کاهش کند یا ثابت بماند و کیسه حاملگی در سونوگرافی وجود نداشته باشد، حاملگی احتمالاً خارج از رحم است.

اگر درد یا خونریزی شدید باشد، ممکن است زمان کافی برای انجام انجام مراحل معمول و سونوگرافی وجود نداشته باشد. لوله رحم ممکن است در موارد شدید پاره شود و باعث خونریزی شدید داخلی شود. بنابراین، پزشک یک عمل جراحی اضطراری انجام می دهد.

درمان حاملگی خارج از رحم

بارداری خارج از رحم برای مادر خطر دارد و جنین نیز قادر به رشد نیست. برای سلامت فوری مادر و حفظ توانایی باروری او لازم است که جنین در اسرع وقت خارج شود. گزینه های درمانی، بسته به محل بارداری خارج از رحم و میزان رشد جنین متفاوت است.

دارو

ممکن است پزشک به این نتیجه برسد که بارداری خارج از رحم، عوارض فوری ندارد. در این حالت، او می تواند با تجویز دارو وضعیت را مدیریت کند. طبق اعلام آکادمی پزشکان خانواده آمریکا، یکی از داروهای رایج در این حالت، متوترکسات است.

متوترکسات دارویی است که رشد سلول های تقسیم شده مانند سلول های توده خارج رحمی را متوقف می کند.

این دارو در صورت تجویز پزشک، به مادر تزریق می شود. برای اطمینان از کارآیی دارو، آزمایش خون نیز گرفته می شود. در صورت موثر بودن  دارو، علائمی شبیه وضعیت سقط جنین ایجاد می شود، شامل:

  • گرفتگی
  • خون ریزی
  • خروج بافت از بدن

بعد از وقوع این وضعیت، به ندرت نیاز به جراحی وجود دارد. متوترکسات،  خطراتی که جراحی برای لوله رحم ممکن است به همراه داشته باشد را ندارد و ایمن تر از جراحی است. با این حال، پس از مصرف این دارو تا چند ماه امکان بارداری وجود ندارد.

درمان حاملگی خارج از رحم

عمل جراحی

بسیاری از جراحان پیشنهاد می کنند که بارداری خارج از رحم را با خارج کردن جنین و ترمیم آسیب داخلی خاتمه دهند.

به این روش لاپاراتومی (laparotomy) می گویند. جراح یک دوربین کوچک را از طریق یک برش کوچک وارد می کند تا امکان دیدن فراهم شود. سپس جنین را برداشته و هرگونه صدمه به لوله رحمی را ترمیم می کند.

اگر جراحی ناموفق باشد، جراح می تواند لاپاراتومی را تکرار کند و این بار از طریق یک برش بزرگ تر.

در صورت آسیب دیدن لوله رحمی، شاید لازم باشد این نیز خارج شود.

مراقبت در منزل

پزشک بعد از جراحی دستورالعمل های خاصی به بیمار در مورد نحوه مراقبت در خانه ارائه می دهد. هدف اصلی، تمیز و خشک نگه داشتن حای عمل در حین بهبودی است. هر روز باید جای عمل از نظر علائم عفونت توسط بیمار بررسی شود. این بررسی می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • متوقف نشدن خونریزی
  • خون ریزی بیش از حد
  • ترشح بد بو از جای عمل
  • احساس گرما در محل عمل
  • سرخی
  • تورم

بیمار پس از جراحی ممکن است کمی خونریزی واژن و لخته های خون کوچک داشته باشد. این می تواند تا 6 هفته پس از عمل اتفاق بیفتد.

سایر اقدامات خودمراقبتی عبارت اند از:

  • خودداری از بلند کردن چیزهای سنگین تر از 4.5 کیلوگرم.
  • نوشیدن آب فراوان برای جلوگیری از یبوست.

مراقبت در منزل پس از عمل جراحی بارداری خارج از رحم

  • استراحت لگن که به معنی پرهیز از رابطه جنسی، استفاده از نوار بهداشتی و دوش گرفتن و رعایت بهداشت است.
  • هفته اول بعد از جراحی تا آنجا که ممکن است استراحت کنید، پس از آن به تناسب توان خود، فعالیت های روزمره را به تدریج افزایش دهید.
  • در صورت افزایش درد یا مشاهده مورد غیرعادی به پزشک مراجعه کنید.

 

منبع: هلث لاین
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
برچسب منتخب
# آموزش آشپزی