روسیه در درگیریهای قره باغ چه نقشی دارد؟ | وقایع روز
کد خبر: ۵۲۲۸
نویسنده: پوریا فروتن
تاریخ انتشار: دوشنبه ۲۸ مهر ۱۳۹۹ - 19 October 2020
مسکو و ایروان پیمان دفاعی دارند و همزمان روسیه با آذربایجان روابط حسنه ای ایجاد کرده و سلاح های نظامی خود را به آنها می فروشد. اما مسکو تلاش میکند که طرف های درگیر اسلحه های خود را بر زمین بگذارند. بخوانید ببینید مسیر استراتژیک روسیه در قره باغ چیست.

قره باغ


بیشتر بخوانید:


روسیه حامی ارمنستان ولی بی طرف

به نظر می رسد روسیه پس از فروپاشی کمونیسم از همان الگوی دفاع از ارامنه در برابر همسایگانش استفاده می کند. روسیه ترجیح میدهد که از ارمنستان در مقابل همسایگان آذربایجان که اذری زبان هستند و نزدیکترین متحد آن ترکیه است حمایت کند. هنگامی که درگیریهای شدید بر سر منطقه قره باغ که یک منطقه کوهستانی جدایی طلب از آذربایجان است و از اوایل دهه 1990 تحت سلطه ارامنه اداره می شود بالا گرفت روسیه سعی کرد به عنوان یک کشور بی طرف و صلح بان منطقه وارد عمل شود.

این در حالی است که رهبران ایروان فکر می کنند تنها نجات دهنده مسائل قره باغ مسکو است.نیکول پاشینیان ، نخست وزیر ارمنستان در یک مصاحبه تلویزیونی در 14 اکتبر گفت: "در روزهای اخیر ، روسیه باید خود را به عنوان متحد استراتژیک ارمنستان در بالاترین سطح وارد عمل." وی همچنین افزود "من مطمئن هستم که نقش روسیه بدون هیچ شکی و شبه ای، در همان مسیر دوستی مردم ارمنستان و روسیه ادامه خواهد یافت".

روسیه در مقابل احیای امپراطوری عثمانی

کارشناسان سیاسی می گویند که ارمنستان موجب تعادل ژئواستراتژیک در منطقه قفقاز جنوبی میشوند که منطقه مهمی در بین شرق اروپا و خاورمیانه میباشد. تنش های اخیر در درگیریهای قره باغ منجر به کشته شدن صدها هزار سرباز و ده ها غیرنظامی شده است، کارشناسان سیاسی ارمنی، تمام حوادث اخیر را به سیاست های امپریالیستی آنکارا نسبت میدهند. آنها میگویند احساسات ضد ارمنی ترکها منجر به قتل عام ارمنی ها در قرن پیش در ترکیه عثمانی شده است و هنوز هم ادامه دارد.

ارمنستان و بسیاری از کشورهای غربی، کشته شدن حدود 1.5 میلیون ارمنی را "نسل کشی" می نامند، این در حالی است که ترکیه چنین اتهاماتی را رد می کند. بوریس ناواساردیان، تحلیلگر سیاسی ساکن ایروان، پایتخت ارمنستان، میگوید: "مقاومت ارامنه است که به حفظ تعادل ژئوپلیتیک ناحیه قفقاز کمک کرده است و نگذاشته که آنها (ترکیه) به پیشبرد اهداف خود جهت احیای مجدد امپراطوری عثمانی دست یابند". وی افزود: "در غیر این صورت، قفقاز به گذشته خود خواهد برگشت، همان نابودی ارامنه و تبعید از قره باغ و تسلط ترکیه بر قفقاز جنوبی." وی ادامه داد: دوران تسلط ترکیه عثمانی بر خاورمیانه و بالکان گذشته است. گر چه این روزها تقابل ترکیه و روسیه رنگ و بوی جنگهای گذشته را ندارد اما لازم به ذکر است که روسیه در سوریه و لیبی با ترکیه درگیری هایی داشته است، به نظر بررسد که رویارویی مستقیم آنها نیز دور از چشم نباشد. مسکو گرچه علاقه به ایروان را بارها نشان داده است اما منجر به قطع روابط با باکو با وجود دشمنی هایش با ترکیه نشده است.

قره باغ


بیشتر بخوانید:


روسیه دشمن ترکیه ولی نه آذربایجان

الهام علی اف رئیس جمهور آذربایجان در یک دانشگاه معتبر روسیه تحصیل کرده و پدر وی حیدر علی اف دهه ها را به عنوان افسر ارشد کا گه به (سازمان امنیت و جاسوسی روسیه) در مسکو کار کرده است. اما بسیاری از آذربایجانی ها، مسکو را مانع اصلی حل و فصل قره باغ می دانند. امیل مصطفایف، تحلیلگر سیاسی ساکن باکو به الجزیره گفت: "این روسیه بوده است كه به اشغال قره باغ و مناطق اطراف آن كمك كرده است و تمام این سال ها با راه حل صلح آمیز در درگیری های باكو و ایروان از جبهه ارمنستان حمایت کرده است."

برخی از ناظران می گویند در حالی که آنکارا متعهد شده است تا از آذربایجان، که از منظر زبانی و فرهنگی شباهت های فراوانی به آنها دارد ، "تا پایان اشغال" حمایت کند، روسیه نقش ثانوی تنها گرفته است. ارمنستان و روسیه بخشی از یک پیمان امنیتی شش کشور اتحاد جماهیر شوروی سابق هستند که شامل آذربایجان نمی شود و در صورت درگیری مسلحانه در هر کدام از کشور های عضو دیگر اعضا باید به یکدیگر کمک نظامی کنند. مسکو همچنین یک پایگاه نظامی در ارمنستان دارد، اما کرملین حتی یک سرباز برای حمایت از ارامنه تا کنون اعزام نکرده است.


بیشتر بخوانید:


روسیه قدرت رو به زوال قفقاز

پس از آغاز درگیری ها، روسیه فقط تمرینات نیروی دریایی خود را در دریای خزر، شمال باکو انجام داده است و از دو کشور حاشیه دریا خزر خواسته است که هیچ تهدید و محدودیتی در فعالیت های اقتصادی کشورهای حاشیه دریای خزر تحمیل نکنند. این در حالی است که تمام تلاش های صلح سازانه روسیه ناکام مانده است. دو آتش بس پیشین که با وساطت مسکو انجام شد در 10 اکتبر و 18 اکتبر ظرف چند ساعت بعد شکسته شد، اما دیپلمات های روسی راه حل های نظامی برای حل اختلاف این درگیری ها را رد نمی کنند.

سرگئی لاوروف ، وزیر امور خارجه روسیه در 14 اکتبر گفت: "ما بر نقطه نظر خود ایستاده ایم - حل و فصل صلح آمیز نه تنها ممکن است، بلکه تنها راه باقی مانده است." برخی سکوت سیاسی مسکو را نشانه ضعف آنها می دانند. پاول لوزین، تحلیلگر دفاعی بنیاد جیمزتاون، مستقر در روسیه، گفت: "مسکو تقریباً محو شده است، به نظر می رسد آنها مانند یک قدرت رو به زوال هستند و هیچ خط و مشی را در درگیریهای اخیر نشان نمی دهند، اصولی که نقش زیادی در روابط بین الملل دارند." حتی عدم این رعایت خط و مش مشخص به ویژه در مورد فروش سلاح نشان از زوال مسکو است.

روسیه به فکر پول در قفقاز

مسکو سالهاست که اسلحه های گران قیمت خود را به باکو و ایروان کشتی به کشتی حمل می کند و می فروشد. آذربایجان  در سالهای اخیر  با دلارهای نفتی، خرید های عظیم نظامی انجام داده است. باکو فقط 24 بیلیون دلار بین سالهای 2008 تا 2018 با توجه به گزارش موسسه تحقیقات صلح بین المللی استکهلم (SIPRI) سلاح خریده است، موسسه ای که گزارش خرید های نظامی را در سراسر جهان اعلام می کند. باکو در سالهای اخیر تانک، سیستم های توپخانه ای، موشک انداز و هواپیماهای بدون سرنشین ساخت روسیه، بلاروس، ترکیه و اسرائیل را خریداری کرده است.   

این در حالی است که ایروان از اشتیاق روسیه برای فروش اسلحه به آذربایجان بسیار ناراحت بوده است. موسسه تحقیقات صلح بین المللی استکهلم از خریدهای ارمنستان میگوید، آنها بی بضاعت بوده و بیشتر سلاح های ارزان قیمت و قدیمی روسیه را به صورت رایگان یا ارزان و یا صرف تنها 4 بیلیون دلار که یک پنجم بودجه سالانه آنها بین سالهای 2008 تا 2018 ، خرج کرده است. 


بیشتر بخوانید:


آیا کرملین، تنها در ظاهر دوست است

سرژ سرکیسیان رئیس جمهور ارمنستان در سال 2014 در یک سخنرانی اعلام کرد  "این برای  ما بسیار دردناک است. ملت ما از این که شریک استراتژیک ما در حال فروش سلاح به آذربایجان است، بسیار نگران شده ایم." توضیح دیگر از عدم تصمیم صحیح مسکو، در تظاهرات مسالمت آمیز 2018 بود که رئیس جمهور طرفدار روسیه سرکیسیان سرنگون شد و پاشینیان، روزنامه نگار سابق در راس امور قرار گرفت. او تلاش کرده است تا سیاست ارمنستان را متنوع کرده و روابط نزدیکتری را با غرب بوجود آورده است. 

ولادیمیر پوتین و نیکول پاشینیان

الکسی کوشچ، تحلیلگر سیاسی مستقر در کیف پایتخت اوکراین، می گوید: "ارمنستان تاوان مسیر نئولیبرالی خود که توسط پاشینیان برپا شده است را پرداخت می کند". وی افزود "کرملین حمایت های سیاسی خود را از  مناطق اتحاد جماهیر شوروی سابق -  دونباس در اوکراین، تراندیستریای در مولداوی و اوستیای جنوبی در گرجستان و آبخازیا در قفقاز دریغ نمیکند." وی با استفاده از اصطلاح " صلح  اجباری "که در جریان جنگ روسیه و گرجستان در سال 2008 ابداع شد میگوید روسیه در هر مکانی که تظاهرات رخ می دهد، دولت ها ار مجبور میکند که با کرملین دوست باشند. 

درگیری های فعلی ممکن است برای مدت طولانی بر نفوذ مسکو در قفقاز جنوبی تاثیر گذار باشد. مصطفایف کارشناس مسائل سیاسی با اشاره بر گفته های رئیس جمهور علی اف مبنی بر اینکه دوره جدیدی در منطقه پس از جنگ قره باغ آغاز خواهد شد افزود: "کشور های استقلال یافته قفقاز سرانجام در مورد نقش روسیه بازنگری جدی خواهند كرد و روابط آنها با مسكو مثل قبل نخواهد بود."

منبع : الجزیره

 
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: